26 Ekim 2014 Pazar

Piyasalar:   USD: 2,2305down  |  EURO: 2,8255down  |  MKB: 79.417down
Yerel Ynetimlerde kuvvetler ayrl sorunu - Erturul AKSOYDAN

Erturul AKSOYDAN

01 ubat 2013 Cuma

Yerel Ynetimlerde kuvvetler ayrl sorunu

Yazar Arşivi   /   Bu sayfayi yazdir

Facebook'da Payla

“Plan onama yetkisi kimde olmaldr?” balkl, bir önceki köe yazm üzerinde bir dostumla konuurken, “Neden bu iler bu noktaya geliyor?” sorusunun altndaki ‘idari yaplanma’ konusu gündeme geldi.

Yani “merkezi iktidarda var olan kuvvetler ayrl, ‘yasama, yürütme ve yarg erkinin tek elde toplanmamas’ durumu yerel yönetimlerde nasl iliyor” konusu…

Merkezi iktidarn ve kuvvetler ayrlnn tam karl olmamakla birlikte, yereldeki iktidarn ‘Bakan, belediye meclisi ve belediye encümeni’ üçgenindeki oluum ve geliim sürecine bir göz atalm m?

Bunun için de, örnein, ‘biat kültüründen tamamen uzak olduumuzu her frsatta dile getirdiimiz partimizin, 2009 yerel seçimlerine hazrlan sürecinden balayalm. Sizleri skmamaya da özen göstererek konuyu anlatmaya çalalm.

Dönemin ‘mevcut’ Büyükehir Belediye Bakan ve yeniden aday, öncelikle hangi ilçede kimin belediye bakan olacana karar verir ve kararlatrlan liste genel merkezce açklanr. Buradaki kstaslarn ne olduunu sanyorum hepimiz az-çok biliyoruz…

Bundan sonraki aama, Büyükehir adaynn belirledii ilçe belediye bakan aday ve yine büyükehir bakan adaynn ‘daha da önce belirledii’ partinin ilçe bakan ile toplanp, belediye ve il genel meclisi üyesi adaylarn belirlemektir. Kark m oldu? Tekrar okuyun lütfen.

Peki, meclis üyesi adaylarn belirlemedeki kriterler nelerdir sizce?

1-Büyükehir adaynn tand ve ei-dostu, Büyükehir’e gidebilecek sralara yazlr.

2-lçe belediye bakan adaynn tand ve ei-dostu.

3-Parti ilçe bakannn tand ve ei-dostu.

4-Genel merkezden ya da baz milletvekili veya ‘hatrl’ kiilerin verdii isimler.

 

Listeye ‘girememek’ için gerekli koullar nedir peki?

1-Daha önce meclis üyelii yapm, önüne gelen her eye imza atmam, elini kaldrp oy vermemi, sorun çkarm olmak.

2-yi bir örenim görmü ve ‘örenimini gördüü konunun duruuna uygun’ hareket etme riski tayan kiiler. (Örnein diyelim ki hukuk okumusunuz ve bir hukukçu gibi dik duru sergileme riskiniz var. O zaman siz uygun kii olmayabilirsiniz.)

3-zmir’in o gerçek aydn, demokrat, yüzü batya dönük insan olmak. Yani, bir baka deyile, Dou, Güneydou veya Karadeniz’deki vilayetlerden birinden ‘gelmiyor’ olmak!

Bu ekilde seçime gidilir ve seçim kazanldktan sonra ikinci evre balar:

Meclis olumutur ama o meclis içinden bir ‘encümen’ seçilmesi gerekmektedir. Buradaki durum hiç kolay deildir. Çünkü encümenin hem iyi-kötü bir maa vardr, hem de iyi kötü bakanlar kurulu tarz birçok karar orada alnmakta, parasal ilere, ödemelere ve daha birçok eye karar verilmektedir. Adeta bir ‘mini uygulamac meclistir.’

3030 sayl yasada, Büyükehir Encümeninde sadece bürokratlar ve belediye bakan vard. Oysa 2004 ylnda çkarlan yeni yasayla, hem bürokratlar, hem de siyasiler yer almaya balad Büyükehir Encümeni’nde.

Yine geçtiimiz dönemden bir örnekle, uygulamann nasl yapldna dair, sizlere k tutmaya çalalm: 2004 ylnda Büyükehir Encümeninde meclis üyelerinin de yer almasn içeren yasa çktnda, Aziz Bakan tarafndan bu encümene be kii seçilmiti. Bunlarn dördü ilk ve orta dereceli okullardan, biri de üniversiteden mezundu. Corafi dalm olarak ise, dördü Tuncelili, biri de Rizeli idi seçilen be encümen üyesinin.

Sakn yanl anlalmasn, derdim bölgecilik yapmak filan deil. Sadece zmir siyasetinin durumuna dikkatinizi çekmek istedim. Ayrca belediye encümenlerinin görevlerini okursanz, bunun ne kadar zor ve uzmanlk gerektiren bir görev olduunu daha iyi anlarsnz!

Encümene her ne kadar belediyelerin ‘bakanlar kurulu’ olarak baklp, özellikle muhalefet meclis üyeleri buraya alnmasa da, aslnda durum tam olarak böyle deildir. Çünkü bakanlar kurulu bir partiye mensup siyasi üyelerden olumakta, oysa belediye encümeninde, 657 sayl devlet memurlar kanununa tabi birim amirleri de görev yapmaktadr. in en zor ksm da orada balar zaten. Encümen adeta siyasi otoritenin tekeli altndadr. Meclis listelerine yazlrken bir ‘biat’ elemesinden geçirilen meclis, encümene seçilirken bir kez daha damtlr ve ‘çifte damtlm’ - sizi skmamak için elenceli anlatmaya çalyorum- ‘twodistilled’ teknii kullanlarak, önüne gelen her eyi imzalayacak meclis üyelerinden seçilmeye çallr. Bürokrat üyeler ise, ‘koltuu korumak’ ve ‘mahkemelere dümemek’ ikilemi arasnda gidip gelirler.

Bir yeni durum ise, eskiden encümene hangi birim amirlerinin katlaca belli iken, AKP iktidar bir ileri demokrasi hamlesi daha gerçekletirmi, ‘hangi daire amirlerinin encümene girecei’ konusunu bakanlara brakmtr. Buradaki amaç, örnein dik bal bir imar müdürünüz varsa, yatrmcnn önünü açmama riski tayorsa, “bu adam encümende sorun çkarabilir” riskini düünüp, onu encümen dnda tutmak, böylece “bürokratn da en bir özünü, damtlmn” encümende deerlendirmektir!

Olur olmaz her eye itiraz eden partili belediye bakanlarmzn, bu konularda herhangi bir itirazda bulunduunu hiç duydunuz mu?

te böyle sevgili okurlar. Daha en batan yanl balayan sistem, kendi içinde kraln da, askerini de, kültürünü de yaratyor. Sistem buna izin verdii sürece, sizin hangi partide görev yaptnz, ya da kim olduunuzun ne önemi var?

AKP’de de olsanz, CHP’de de olsanz hatta Y-CHP’de de olsanz sistem bu ve bu sistem sizi hep ayn sonuca götürür: Bilgisi, birikimi olmayan, sormayan, örenmeyen, sorgulamayan, danmayan ‘tek adam’ yönetimine!

Yani sizin adnzn bandaki …… Partisi bir sembolden ibaret kalyor aslnda.

Aksini iddia eden bir bakan ya da meclis üyesi çkarsa, istedii yerde bunlar tartmaya hazrm.

Üstelik partisi mühim deil!

Sonuç Olarak: Belediye Bakann ve onun icraatlarn, harcamalarn denetlemekle görevli olan meclis ve encümen gibi kurumlar, tam tersine belediye bakannn denetiminde ve emrinde olan kurumlara dönüür.

Yine son yasayla çkarlan, her yl meclis içinden seçilen denetim komisyonu da ayn prensiple seçilmekte, 45 günlük hakk huzur alnarak hazrlanan rapor, “Böyle düzgün çalan bir belediye görülmedi. Helal olsun.” eklinde bitmektedir.

Çünkü yasalar istediiniz kadar deitirip, en modern hale getirin, onu uygulayan zihniyet hep ayn olduu sürece deien bir ey olmamaktadr.

Not: Ylmaz Büyükeren hocamzn arkasndayz. Anadolu’nun bozkrnda yaratt dünya kentinin ve yerel yönetim anlaynn hayranyz. Hiçbir çamurun onda iz brakmayacana inancmz tamdr…

Birkaç ay önce, Yenigün Gazetesi yazarlarnn belediyeleri deerlendirdii toplantda, oybirlii ile ‘zmir’de de böyle bir aday olmal.” sonucu çkmas, sanyorum duygularmz anlatmak için anlamldr…

 


Önceki Yazıları

21 Ekim 2014 SalDepremle uyanmak

07 Ekim 2014 SalPoplist siyaset

30 Eyll 2014 Salaka gibi

16 Eyll 2014 SalNe yazsam?

09 Eyll 2014 SalKurultayn ardndan

26 Austos 2014 SalDeprem geliyorum diyecek

19 Austos 2014 SalCHPde yeni bir ey yok

12 Austos 2014 SalYazsan ne yazarsn

05 Austos 2014 SalUmut devam etmeli

22 Temmuz 2014 SalDimyata pirince giderken

08 Temmuz 2014 SalBana eini syle

01 Temmuz 2014 Sallk defa m vereceiz!

24 Haziran 2014 SalSihirli bir gece

17 Haziran 2014 SalOn yl olmu

10 Haziran 2014 SalKadnlar korkuyor!

03 Haziran 2014 SalODT yolu ve AUAP

27 Mays 2014 SalSiyaset ou zaman hayal krkldr

20 Mays 2014 Salankayadan mektup var

13 Mays 2014 Salzmir siyasetinde Aytun ray heyecan

06 Mays 2014 SalEn azndan sahte ODTܒl deiller

En Çok Okunan Haberler
Residence Travel