Yenigün ön seçime başladı

Mehmet ÇIRIKA

Mehmet ÇIRIKA

Sanatçı borçlanması primleri

16 Aralık 2010 Perşembe

1994 yılının Aralık ayında çıkan 4056 sayılı Yasa ile ““Bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşıları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünür ve yazarlar” için sigortasız geçen çalışma sürelerini borçlanma olanağı getirilmiştir.


4056 sayılı yasa gereğince yapılacak borçlanmalarda, borçlanma primleri, ödeme tarihinde geçerli olan günlük asgari prim tutarı üzerinden borçlanan sanatçılar tarafından ödenecektir


4056 sayılı Yasa’ya göre yapılacak olan sanatçı borçlanmalarında, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için borçlanma primi ödenmesi öngörülmüş olup, bu sigorta kolları için ödenmesi gereken prim oranı ise toplam yüzde 20’dir.


Ancak (SGK) Sosyal Güvenlik Kurumu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01 Ekim 2010 tarihinden sonra, 5510 sayılı Yasa’nın 41.maddesinde düzenlenen genel borçlanma hükümlerini dayanak göstererek, 4056 sayılı Yasa’ya göre yapılan sanatçı borçlanması primlerini de yüzde 32 oranı üzerinden tahsil etmeye başlamıştır. Bunun sonucu olarak da sanatçılarca ödenen borçlanma prim oranını üçte birden fazla artırmıştır.


Geçmişte (SSK) Sosyal Sigortalar Kurumu’nca yapılan uygulamalar nedeniyle, SSK aleyhine dava açmak zorunda kalan ve davalarını kazandıkları halde, yıllarca süren dava sürecinde borçlanma primlerinin çok fahiş miktarlarda yükselmiş olması nedeniyle, primlerini ödeyemeyen ve emekli olamayan ünlü ünsüz birçok müzik sanatçısı mevcuttur.


Buna ek olarak ödenmesi gereken borçlanma prim tutarının üstelik de yasaya aykırı bir şekilde üçte birden fazla artırılması, zaten önemli bir çoğunluğu asgari yaşam standardının altında yaşamaya çalışan sanatçıları daha da zor duruma düşürmüş ve borçlanma primleri tamamıyla ödenemez hale gelmiştir.

SGK’nin dayanak gösterdiği 5510 sayılı Yasa’nın 41. maddesinde, 4056 sayılı Yasa’ya göre yapılacak sanatçı borçlanmalarıyla ilgili bir hükme yer verilmediği göz önünde tutulduğunda, söz konusu sanatçı borçlanmalarında yüzde 32 oranında prim tahsil edilmesi,anılan 41. maddenin hem sözel anlamına hem de amaçsal yorumuna açıkça aykırı düşmektedir.


Kaldı ki, 4056 sayılı Yasa sanatçı borçlanmalarını düzenleyen özel bir yasa olup, özel yasa hükmü mevcutken, borçlanmalarla ilgili genel yasa hükmünün uygulanması kanımca hukukun temel ilkelerine aykırıdır.


Nitekim, SGK Sigorta Tescil ve Hizmet Dairesi Başkanlığı’nın sanatçılara gönderilen konuyla ilgili yazılarında da 4056 sayılı Yasa’ya göre yapılan sanatçı borçlanmalarında, maluliyet, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Buna karşın, SGK kendi genel yazısına aykırı olarak borçlanma primleri sanatçılardan yüzde 20 yerine yüzde 32 oranı üzerinden tahsil edilmektedir


Bu şekilde, SGK’ce 4056 sayılı Yasa hükümlerine ve 5510 sayılı Yasa’nın 41. maddesine aykırı davranıldığı gibi, bu uygulama ile, sanatçılardan, geçmişte kalan borçlanma süreleri için hastalık, iş kazası ve meslek hastalığı gibi kısa vadeli sigorta kolları primi olarak, bir başka deyişle artık verilmesi mümkün olmayan sağlık hizmeti karşılığında yüzde 12 oranında sağlık sigortası primi tahsil edilmiş olunmaktadır. Bu haksız durum aslında 41. maddeye göre borçlanma yapan tüm sigortalılar için de geçerlidir. Bu konuyu bir başka yazımda ayrıca gündeme getirmeyi düşünüyorum.


Yukarıda açıkladığımız hukuki gerçekler doğrultusunda, SGK’nin bir an önce yanlıştan dönerek sanatçıların bu konudaki mağduriyetlerini bir ölçüde de olsa hafifletmesini diliyorum.














-2-