Denizleri bekleyen büyük tehlike: Karasal atıklar!
Anıl Talat ERYONTUK

Anıl Talat ERYONTUK

Denizleri bekleyen büyük tehlike: Karasal atıklar!

27 Eylül 2017 - 09:52

Okyanus ve dünya denizlerindeki kirlilik her geçen gün artıyor. Yapılan araştırmalar bu tehlikenin ilerleyen yıllarda daha büyük boyutlara ulaşabileceğini gözler önüne seriyor. Dünya kıyıları özellikle çevreye bilinçsizce bırakılan karasal atıklar nedeniyle kirleniyor.

Şimdiye kadar bilim insanları çöplerin ancak yüzde 1'inin okyanuslara karıştığını gözlemleyebilmiş. Halen yüzde 99'un okyanus tabanında olabileceğinden korkuyorlar.

Lakin uzmanlar deniz tabanına çökmüş çöpü oradan toplamanın, verilmiş zararı daha da artırabileceği görüşünde. Herkes yapılması gerekenin çöp üretimini azaltmak ve kirlilikle mücadele yollarını geliştirmek olduğu konusunda hemfikir.

Özellikle denize plastik atmaya devam edilirse 2050 yılında denizlerde balıktan çok plastik olacak. 2050 yılında denizde bulunacak balık miktarı yaklaşık 899 milyon ton olurken; aynı yıl denizlerde bulunacak plastik atık miktarının ise yaklaşık yüzde 25 artışla 850 ila 950 milyon ton seviyesinde bulunacağı söyleniyor.

Bilimsel olarak bu rakamlara nasıl ulaşıldığı bilim çevrelerince sorgulanırken, yalnızca plastik atıkları suçlamaya çalışmak, deniz kirliliğinin ana sebebi; çevreye bilinçsizce bırakılan karasal atıkların varlığının göz ardı edilmesine neden oluyor.

Deniz çöplerinin sadece beşte birini denizde kazayla kaybolan oltalar, benzeri diğer materyaller, endüstriyel kayıplar ya da yasa dışı çöp boşaltma faaliyetleri oluştururken, çöplerin yaklaşık yüzde 80’inin karadan geldiği unutulmamalı.

Ülkemizde TURMEPA (Deniz Temiz Derneği)’nın yaptığı araştırmalar olayın vehametini gözler önüne çok net sermekte. Raporda en üzücü sonuçlardan biri de kanser ilaçlarının yüzde 65’i deniz canlılarından ve bitkilerinden yapılıyorken, denize her saatte 675 bin kilogram çöp atılması.
Yalnızca ülkemizde, sanayi kuruluşlarının yüzde 98’inde, turizm tesislerinin yüzde 81’inde arıtma tesisi olmadığı vurgulanıyor. 
Ayrıca raporda denizlerdeki çöplerin her yıl bir milyondan fazla deniz kuşunu öldürdüğü, küresel ısınmanın ana nedeninin deniz kirlenmesi olduğu, ticari olarak avlanan balık türlerinin en az yüzde 70’inin gereğinden fazla tüketildiği ve dünyada her yıl 450 milyar metreküp arıtılmamış ya da kısmen arıtılmış çöpün, endüstriyel ve tarımsal atıkların denize atıldığı tespit edilmiş.Deniz yaşamı daha fazla atığı kaldırabilecek durumda değil.

Peki bu duruma müdahale etmenin zamanı gelmedi mi? Çözüm ne olabilir?

İlk olarak atıkların denizlere karışması derhal engellenmeli. Kıyılardaki kamu ya da özel işletmelere ait plajlarda plastik atık yönetim tesisleri kurulmalı ve mevcut tesisleri acil geliştirilmeli. Sahil temizliği ve eğitim programlarına destek verilmeli. Kirliliğin olduğu deniz,  okyanus ve nehirlerde çöplerin toplanacağı sistem kurularak temizlik çalışmaları yapılmalı. Atık su arıtma çalışmaları iyileştirilmeli ve doğru uygulamalar teşvik edilmeli.Limanlardaki atık kabul tesislerinin tasnif ve uyumu artırılmalı, geri kazanım ve geri dönüşüm odaklı yenilikçi temizlik araçları geliştirilmeli. Çevre mevzuatının uygulanması desteklenmeli ve ekonomik yaptırımlar getirilmeli.Geri dönüşüm ve kaynak verimliliğini teşvik etmek amacıyla okullar ve üniversiteler arasında işbirliği özendirilmeli. Plastik atık zincirinden değer yaratmayı sağlayacak kamu ve özel sektör ortaklıkları desteklenmeli.Deniz atıklarının azaltılmasına yönelik mevzuat çalışmaları desteklenmeli Deniz atıkları konusunda bilinçlendirme çalışmaları yapılmalı. Bu konuda kamu ve özel sektör işbirliği yapmalı.

Tüm bunların ardından belki bir nebze olsun birşeyler düzelir diye düşünmekteyim. Artık hepimiz çok iyi biliyoruz ki, günümüzde insanlığı ve dünyayı tehdit eden en büyük tehlike çevre kirliliğidir.Doğanın ve çevrenin kirlenmesi sonucu, yakın bir gelecekte havada, karada, su ve denizlerde yaşayan canlıların gelişmeleri ve yaşamlarını sürdürmeleri tamiri mümkün olmayan bir olumsuzluğu kaçınılmaz kılacaktır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar