Bilanço Küçülmesi
Emrah SERBEST

Emrah SERBEST

Bilanço Küçülmesi

10 Nisan 2017 - 09:12

5 Nisan’da son Fed toplantısı tutanakları açıklandı. Bu yazımızda biz de tutanaklar ile birlikte gündeme gelen bilanço küçültme olgusunu ele alacağız.

2007 sonunda ABD Merkez Bankası Fed’in bilanço büyüklüğü 750 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu. Mortgage krizinin ekonomide sebep olduğu tahribatı gidermek için önce hızlıca faizler yüzde 0’lar seviyesine hızlıca indirildi. Faizlerin indirilmesi ekonomik aktiviteyi canlandırmada yeterli olmayınca, bu defa da 3 parti halinde varlık alım programları devreye sokuldu.

Varlık alım programları kapsamında Fed piyasadan aık piyasa işlemleri kapsamında tahvil satın alıyor, böylelikle dolaşıma para sokmuş oluyordu. Her defasında tahvil satın alan Fed’in bilançosu da büyümeye devam ederek 4,5 trilyon dolar seviyesine kadar büyüdü.

2013 yılı Mayıs ayıyla birlikte bu varlık alım programlarının hızının azalacağı duyurulmuştu. Daha sonra varlık alım programları azalarak son buldu. 2015 yılı sonu ile birlikte de faiz arttırımları başladı. Fed artık tahvil almıyordu ancak satmıyordu da. Vadesi dolan varlıklardan gelen parayı da yeni vadeli varlıklara yatırarak bilançosunu dolayısıyla piyasadaki para arzını koruyordu.

Faiz arttırımı ile sonuçlanan son Fed toplantısında, 2017’de 3, 2018’de de 3 faiz arttırımları fiyatlanırken toplantı esnasında Fed açık piyasa komitesi üyelerinin 2017 sonundan başlayarak bilanço küçültmesi de konuşuldu. Ancak bu küçülmenin nasıl olacağı konusunda herhangi bir ipucu yer almadı.

Küçülmenin nasıl ve ne hızda yapılacağı oldukça önemli, çünkü hali hazırda para politikasının sıkılaştırılması faizlerin arttırılması yoluyla yapılmaya başlandı. Bunun yanına bir de bilançosunda tuttuğu devlet tahvilleri ile varlığa dayalı menkul kıymetleri satmaya başlaması piyasadan ilave para çekilmesi ve faizlerin beklenenden hızlı yükselmesine sebep olabilecek bir gelişme. Yüksek faizler de ekonominin beklenenden hızlı soğumasına sebep olabilecektir.

Bilanço küçültme işi için yapılabilecekler belli. Bunlardan en yavaşı seçilen tahvillerine ya da varlığa dayalı menkul kıymetlere vadeleri doldukça tekrar yatırım yapılmaması. Bilançosunda 2,5 milyar dolarlık hazine kağıdı, 1,8 milyar dolarlık da ipoteğe dayalı menkul kıymet bulunan Fed, bunlardan bazılarından vadesi geldikçe çıkabilir.

Bu işin biraz daha hızlısı ise vadesi gelen tüm varlıklardan çıkmak yönünde olabilir. Örneğin 2018 ve 2019 yıllarında vadesi dolacak olan sırasıyla 425 ve 352 milyar dolarlık bir devlet tahvili portföyü söz konusu.

Bilanço küçültmenin en hızlı yolu ise hiç vadeleri beklemeden doğrudan varlık satışına başlamak. Bu da piyasadan hızla para çekilmesi anlamına geleceği için oldukça riskli ve tercih edilmesi en zor yöntem olacaktır.

Fed’in nasıl bir yol izleyeceği tartışılırken yapılması planlanan hamlelerin doların güçlenmesi anlamına geleceği gözlerden kaçırılmamalı. Bunların ne kadarının fiyatlara yansıdığı ne kadarının yansımayı beklediğini hep birlikte göreceğiz.

Sağlıcakla kalın.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar