Kısmi sanatçı sigortalılığı ölü doğdu !...
Mehmet Çırıka

Mehmet Çırıka

Kısmi sanatçı sigortalılığı ölü doğdu !...

11 Nisan 2018 - 10:29

Kısmi sanatçı sigortalılığı ölü doğdu !...

Kısmi sigortalılık uygulamasında,sanatçının çalıştığı işverenlikle kısmi süreli iş sözleşmesi yapması ve bu işlemden sonra örneği kurumca hazırlanmış olan SGK Giriş Bildirgesinin işveren ve sanatçının üye olduğu meslek kuruluşu tarafından onaylanması gerekmektedir.
Kısmi sigortalılık uygulamasının yürürlüğe girdiği Mart 2011 ayından itibaren uygulamadan kaynaklanan sorunlarla  bu konudaki çözüm önerilerimi aşağıda sıralıyorum.
1)İşverenler genelde davrandıkları gibi, kısmi süreli iş sözleşmesini ve SGK giriş bildirgesini onaylamaktan kaçınmaktadırlar.
Bu nedenle kısmi sigortalılık uygulamasında işveren onayı ve kısmi süreli iş sözleşmesi uygulaması kaldırılmalı ve SGK Giriş Bildirgesinin sanatçının üyesi olduğu meslek kuruluşunca onaylanması yeterli olmalıdır.
2)Kısmi sigortalılık uygulamasında aylık prim ödeme gün sayısı 2011 yılından itibaren her yıl birer gün olarak artmaktadır.Bu şekilde 2011 yılında  sanatçının 18 günlük prim ödemesi 30 gün olarak esas alınırken 2018 yılı itibariyle prim ödeme gün sayısı 25 güne yükselmiştir.
Gerek gün sayısının her yıl bir gün artması,asgari ücretlerdeki artışlardan kaynaklanan prim artışları ile işçi ve işveren SSK primlerinin sanatçı tarafından ödenmesi nedeniyle aylık kısmi sigorta primi giderek yükselmiş olup, zaten çok kısıtlı olanaklarla yaşayan sanatçıların, bu primleri ödeme olanakları gün geçtikçe azalmaktadır.
SGK tarafından açıklanan kısmi sigortalı sayılarının geçen süre içerisinde Türkiye genelinde toplam  
127’ ye düşmesi bu durumun açık bir göstergesidir.
Bu gerçek karşısında kısmi sanatçı sigortalılarının aylık prim ödeme gün sayısı 20 gün olarak sabitlenmelidir.
3)Kısmi sigortalılara raporlu oldukları süreler için (SGK) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından iş göremezlik ödeneği ödenmemekte olup,bu uygulama, sigortalının sosyal güvenlik hakkının ayrılmaz bir parçası olan sağlık güvencesinden yoksun kalmasına neden olmaktadır.
Bu olumsuzluğun giderilmesi için  gerekli mevzuat düzenlemesi yapılmalı ve kısmi sigortaya prim ödeyen sanatçılara raporlu oldukları süreler için iş göremezlik ödeneği  verilmesi sağlanmalıdır.
4)Kısmi süreli çalışan sigortalılara, kısa vadeli sigorta kolları yönünden yapılacak yardımlar hususunda da  önemli bir eksiklik bulunmaktadır. Zira ,kısmi sigortaya prim ödeyen sanatçılar,kısa vadeli sigorta kolları kapsamına alınmadıklarından, iş kazası ve meslek hastalıkları gibi risk unsurları konusunda sosyal güvence kapsamı dışında tutulmuşlardır.
Ağır çalışma koşulları altında çalışan  kısmi sigortalı sanatçıların bir an önce bu haklardan yararlanması sağlanmalıdır.
5)Kısmi sigortalı hizmetin zorunlu sigortalı hizmetlerle çakışması  durumunda,  çakışmanın başladığı tarihten itibaren kısmi sigortalı süreler  iptal edilmekte ve bu kapsamdaki sigortalılar telafisi güç maddi kayıplara uğratılmaktadır.
Bu nedenle hizmetlerin çakışması durumunda, sadece çakışan günlerin iptal edilmesi ve  sigortalıların talebi üzerine, ay içindeki zorunlu sigortalı günlere ek olarak aylık  prim ödeme gün sayısı otuz güne tamamlanacak şekilde  kısmi sigortalı günlerin geçerli kılınması hak kaybını önleyecektir.
Kısmi sigortalılıkta hizmetlerin çakışması konusuna  bir önceki  yazımda ayrıntılı olarak yer verdiğimden bu şekilde kısa bir notla değinmeyi yeterli görüyorum.
Sonuç olarak aşağıda açıkladığım kısmi sigortalı  sayıları kısmi sigortalılık uygulamasının ne denli başarıya ulaştığını göstermektedir.
Uygulamanın başladığı 2011 yılından itibaren Türkiye genelinde sayıları binlerde ifade edilen müzik,sinema ve tiyatro sanatçılarından kısmi sigortalı olabilenlerin sayısı SGK verilerine göre; 2011 yılında 13,2012 yılında 201,2013 yılında 241,2014 yılında 223,2015 yılında 233,2016 yılında 172 ve 2017 yılında 140 sigortalı olup, kısmi sigortalılıkları devam eden sanatçıların sayısı 2011 yılı 4, 2012 yılı 99,2013 yılı 126 ,2014 yılı 137,2015 yılı 147,2016 yılı 127 ve 2017 yılı 127’ dir.
Buna göre  2011-2017 devresinde ancak 1223 sanatçının kısmi sanatçı sigortalısı statüsüne geçebildiği ve  2017 yılı sonu itibarıyla ülkemiz genelinde kısmi sigortalılığı devam eden  sanatçı sayısının sadece 127 olduğu görülmektedir.
Bu rakamlar da, işçi ve işveren sigorta primleri sanatçı tarafından ödenen kısmi sigortalılık uygulaması kendilerine herhangi bir sorumluluk getirmediği halde,işverenlerin gerekli belgeleri düzenlemekten kaçındıklarının ve kısmi sanatçı sigortalılığı sisteminin ölü doğduğunun somut  bir göstergesi olduğu gibi,bir başka yönüyle de güzel sanatlar alanındaki (ağırlıklı olarak müzik,sinema ve tiyatro dallarında) kayıt dışı çalışmanın yoğunluğunu da göstermektedir.
Kısmi sigortalılık uygulamasından kaynaklanan  bu olumsuzlukların giderilmesi, sanatçılarımız  için  lütuf olmayacağı gibi,UNESCO Kararları ve  Anayasanın 64.maddesinin amir hükümleri doğrultusunda Devletin kendi kusurunu telafi etmesi  anlamını taşıyacaktır.


 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar