SAMUT BABA
Vedat Baykal

Vedat Baykal

SAMUT BABA

31 Temmuz 2017 - 10:01

Yöremizde, 13. Asırdan bu yana ayrımsız toplumun her kesimini kapsayan kültürel sosyal güzellik-inanç kapsamında korunan, Beylik liderleri, din bilginleri ve ulamalardan ayrı değer verilen, ziyaret edilen, dilek-temennilerde bulunulan, adaklar adanan ziyaretgâh, mezar ya da makam mezarları ve türbelerden epeyce var. Urla’da bulunan Samut Baba Türbesi, çocukluğumdan bu yana adını sıkça duyduğum ve merek ettiğim türbelerden bir tanesi. Eren- evliya olarak bildiğimiz Samut Baba’yı, ziyaretimde edindiğim kitapla daha çok tanıma fırsatı buldum. Kitaptan özetleyebildiğim dipnotları, Sizlerle paylaşmak istedim.

Horasan Pirleri/Horasan Erenleri, Abdal-ı Rum/Rum Erenleri, Bacıyan-ı Rum/Eren Bacılar, Gaziyan-ı Rum, Ahiyan-ı Rum ve Gaip Erenleri Ser çeşme Hacı Bektaş Veli ile birlikte yaşadıkları asrın(13. yy) edep, irfan, vicdan, ahlak ve hümanizmanın timsali/temsilcileri olmuşlardır. Farklılıkları ve zıtlıkları bir araya getirip, kin ve nefrete karşı sevgi ve hoşgörüyü destur edinerek, her zaman ihtiyacımız olan; barış içinde bir arada yaşamayı benimsemişlerdir. “Madde karanlığı akıl nuru ile cehalet karanlığı bilgi nuru ile nefes karanlığı erdem nuru ile aydınlanır, bütün işler aşkla yapılır.” İlkesinin ve aynı zamanda Alevi Yolu’nun taşıyıcılarından; Horasan Pirleri/horasan Erenlerinden birisidir; Samut Baba.

Aleviliğe ait tüm inançsal sosyal sistemini “El ele, el Hakk’a” desturuyla günümüze taşıyan alevi ocaklarıdır. Aleviliğin önemli bir süreğini temsil eden Sultan Hızır Samıt Ocağı ve ocağın Piri, Seyyid Sultan Hızır Samıt’ın adı, birçok kaynakta; Hızır Samit, Sultan Samıt, Samut Baba, Seyyid Samıt olarak ve Hacı Bektaş Veli Halifeleri arasında geçer. Hakk aşığı olarak birçok demesi/nefesi vardır. Onunla birlikte hareket eden topluluklarla yaşadıkları/geçtikleri yerlerde tekkeler zaviyeler oluşturmuşlar ve yerleşim yerleri, köyler kurmuşlardır. Onun içindir ki diğer Alevi Ulularında olduğu gibi, asıl mezarlarının hangisi olduğunu bilemediğimiz, Samut Baba/Dede, Anadolu’nun birçok yerinde; Sivas-Kangal, İzmir-Urla-Birgi-Çeşme-Karaburun, Uşak- Sivaslı, Samsun-Lâdik-Havza, Konya-Beyşehir, Ankara-Polatlı-Güdül-Akyurt-Kızılcahamam, Bursa, Girit ve Azerbaycan da birçok mezar, zaviye ve türbelerde, adına kurulan vakfiyelerde en önemlisi de asırlar boyunca sevenlerinin gönlünde yaşamaktadır.

İzmir-Urla da hâlihazırda Urla Belediyesi tarafından 2011-12 yılları arasında restore edilen Samut Baba Türbesi 15.yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir. Halk arasında birçok menkıbeleri ve mucizeleriyle anılmaktadır. Asıl mucize ise “72 millete aynı nazarda bakarak” gönüllere girmek, günümüze kadar var olmaktır. Aynı yolun yolcusu Yunus’un dediği gibi: “Bir kez gönül yıktın ise/ Bu kıldığın namaz değil/ Yetmiş iki millet dahi/ Elin yüzün yumaz değil.” İlim ve hilm sahibi bu yüce zatlar dünya var oldukça isimleriyle ve fikirleriyle yaşayacaktır.

“Alevilikte Sultan Hızır Samıt Ocağı” kitabı; Alevilik ve Alevi Ocakları konusunda okuyucuya, aynı zamanda bu konuda çalışma yapacaklara bir kapı aralayacağını düşünüyorum. Bu araştırmasından dolayı Ocağın da Dedesi olduğunu öğrendiğim Abbas Ulusoy Dede’ye saygılarımı sunuyorum.

SEVGİLERİMLE…

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar