Mutlu Yılmaz'ın 9 Mayıs 2022 tarihli Yenigün Gazetesi'ndeki köşe yazısıdır.

Avrupa’nın Türkiye’ye 2018 yılında koymuş olduğu çelik ürünleri bazında korunma önlemleri nedeniyle Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdinde girişimlerde bulunmuş ve neticesinde, 29 Nisan 2022'de açıklanan panel raporunda, AB'nin önlemlerini "Korunma Önlemleri Anlaşması’na uyumlu hale getirmesi gerektiği karara bağlanmış.

DETAYLARA BAKARSAK

  • Birincisi, AB bu süreçte alınan sonuç raporuna itiraz etmemiş. Peki neden? Çünkü haksız olduğunun kendisi biliyor ve itiraz etse bile sonuç alamayacağının farkında.

  • İkincisi, AB ve Gümrük Birliği sevicileri için üzücü haber.

  • Üçüncüsü, AB tarafında Türk menşeili çelik ürünlerine uygulanan kota ve bunun haksız sonucunun DTÖ nezdinde raporlanması, Türkiye’nin Gümrük Birliği üyesi olmadığının apayrı bir belgesi

SONUÇ NE OLACAK?

Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre, kabul edilen Rapor;

  • AB açısından kesin ve bağlayıcı olacak.

  • Önlemden etkilenen, başta Türkiye olmak üzere birçok çelik ihracatçısı ülke, kararın eksiksiz uygulanması ile AB pazarındaki kayıplarını telafi etmeye başlayabilecektir.

TELAFİ NASIL OLACAK?

Burada biraz kendimizi kandırıyoruz. Neden mi? Çünkü DTÖ sistemi herhangi bir ülkeye, DTÖ kuralları ihlal edilerek yapılan engellemelere karşı yapılan itiraz ve panel neticesinde alınana kararların herhangi bir müeyyidesi yok.

YANİ

Geçmişe yönelik (2018’den bu yana) Türk çelik ihracatçısının zararlarını telafi etmesi mümkün değil.

AÇIKÇASI

Kendi kendimizi kandırmanın bir alemi yok.

DETAYLARA GİDERSEK

AB’ye DTÖ tarafından herhangi bir para cezası kesilmiş veya maddi bir tazminat ödemeye mahkûm olmuş değil. Çünkü, sistemde böyle bir mekanizma yok.

HATTA VE HATTA

AB, bu koruma önlemlerinde bile devam edebilir.

PEKİ BİZ NE KAZANDIK?

Biz ise, bize yapılan bu haksız korunma önlemleri devam ederse, biz de aynı korunma önlemlerini uygulayabilmek için hukuksal bir zemin kazandık. O kadar.

DOLAYISIYLA

Geçen dört yılın telafisi mümkün değil.

SUÇLU KİM?

Sistem desem; acaba kabul eder misiniz? Bilemem ama DTÖ, küresel ticarette maalesef ki haksızlığa uğrayan ülkelerin zararlarının telafi edememekte.

SONUÇ: İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurulan birçok uluslararası ekonomik kuruluş artık etkisiz hale gelmiştir. Yeni dünya düzeni; yeni ekonomik kuruluşlar ve entegrasyonlara gebedir.