Amyotrofik lateral skleroz diğer adıyla ALS hastalığı; istemli kas hareketinin kontrolünden sorumlu, sinir hücrelerinde ortaya çıkan hasardan doğan ve nadir görülen nörolojik hastalık türüdür. Bu istemli kasların görevi; çiğneme, konuşma ve yürümeden sorumludur. 

ALS hastalığına ilk evreden itibaren dikkat edilmelidir.İlerleyen evrelerde vücuttaki bu işlevler kontrolsüz kalmaktadır. Günümüzde hastalık için geliştirilen bir tedavi seçeneği yoktur. Araştırmalar devam etmektedir fakat erken teşhis ile hastalığın vereceği sağlık engellerini azaltmak mümkündür. ALS hastalığı belirtileri ve detaylarına yazının devamından ulaşabilirsiniz.

ALS hastalığı belirtileri nelerdir?

ALS hastalığı başlangıç evresinde farklı etkiler göstermektedir. Herhangi bir birey kalemi tutmakta zorluk çekerken diğerleri kahve fincanını kavramakta zorluk çekerler. ALS aşama aşama ilerleyen bir hastalıktır. Başta kolay motor becerilerden başlar ve zamanla daha fazla  beceri gerektiren hareketlere kadar etkiler.
Hastadan hastaya ilerleyişi farklılık gösterir. Bu hastalığa yakalanan kişilerin, araştırmalara göre hayatta kalma süresi ortalama 3 veya 5 yıl arasındadır. Buna ek olarak kişiye göre etkileri farklı olduğu için ALS hastalığında 10 yıla kadar yaşama süresi de görülmüştür. 
ALS hastalığının erken belirtileri arasında şunlar görülür:

  • Yürürken sendeleme, 
  • Eşyaları taşımada zorluk yaşama, 
  • Konuşmada belirgin bozukluklar, 
  • Yutmada zorluk, 
  • Kaslarda kramplar ve sertlik yaşama, 
  • Başı dik tutmada güçlük.

ALS hastalığı ilk evrende eli etkileyebilir veya bacak ve diğer çeşitli uzuvlarda da etkili olabilir. Bacakta görülen belirtilerde özellikle düz bir çizgide yürüme zorlaşır. Zaman ilerledikçe, kontrol edilen kaslarda hakimiyet azalmaktadır. Kalp ya da mesane kasları bu aşamada sağlıklı kalır.
Ciddi kayıp içeren ileri evrede görülen belirtiler arasında:

  • Kaslarda ileri düzeyde güç kaybı, 
  • Kas kütlesinde azalma meydana gelmesi, 
  • Çiğneme ve yutma problemlerinde artması yer alır.

ALS hastalığına neden olan etkenler nelerdir? 

ALS hastalarının %5 ila 10'unda genetik yollu aktarım olurken diğer yolla yakalanan hastaların neden bu hastalığa yakalandığı bilinmemektedir. Bilinmeyen durumlardan ALS'ye yakalanan hastalarının olası yakalanma nedenleri şunlardır:

  • Gen mutasyonu
  • Kimyasal dengesizlik
  • Düzensiz bağışıklık yanıtı
  • Proteinlerin anormal birikimi

ALS'nin tehşisini erken dönemde koymak zordur çünkü birçok nörolojik hastalığın belirtilerini taklit etmektedir. Günümüzde ALS 'yi ayırt etmek için ortaya konan tehşis yöntemleri şunlardır:

  • Elektromiyogram (EMG)
  • Sinir iletim çalışması
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MRG)
  • Kan ve idrar testleri
  • Lomber ponksiyon (İğneyle belden girilip omurilikten sıvı alma işlemi)
  • Kas biyopsisi

Tedavi yöntemleri hastalığın etkilerini azaltmak için olsa bile, diğer nörolojik hastalıkların da belirtisi olabilmektedir. Bu durumlar karşısında ihmal etmemeli ve uzman hekiminize danışmalısınız.