Dünyadaki bütün araştırmalar, çocukların zihinsel gelişiminin beş yaşına kadar şekillendiğini gösteriyor. Zekanın yaklaşık yüzde 80’inin de bu yaşa kadar oluştuğu artık kabul edilmekte, çocuğun tüm hayatını etkileyecek zihinsel-anatomik yapılar, beceriler ve sosyal özellikler bu sayede gelişmektedir. Bu nedenle çocuğun zekâ gelişimi için en önemli dönemler erken çocukluk eğitimi yıllarıdır. Bu yıllarda çocuğun kişilik gelişimin temeli de atılmış olur. Kişiliğin yüzde 70'inin tamamlandığı erken çocukluk dönemde alınan eğitim, çocukların sosyal ve duygusal gelişimini olumlu yönde etkilerken yetişkinlik döneminde de kişilerin daha verimli, daha başarılı olmalarını sağlıyor.

Erken çocukluk dönemi diye tanımladığımız 0-7 yaş aralığında aile ve anaokulu, çocuğun büyük ölçüde geleceğini etkiler, belirler. Çocukların yaşadıkları dünya ve kendileriyle barış halinde olmaları, aile ve anaokulu ortamında görecekleri ilgi, sevgi ve kararlılıkla mümkündür.

Erken çocukluk eğitimi ve ilkokul, çocukta birtakım davranış modellerinin pekişmesine de yardımcı olur. Ancak temelleri evde atılmayan bir modeli kazandırmak çok zor olduğu gibi okulun başlattığı ve evde pekiştirilmeyen bir yeni davranış modelinin öğrenilmesi de kalıcı olmaz. Bu nedenle aile ve okul, uyum ve iş birliği içinde çocuğun yetişkinlik yıllarını tasarlarlar birlikte…

Atalarımızın yılların imbiğinden geçmiş çok güzel bir sözü vardır. “Yedisinde neyse 70’inde de odur…”

Peki, erken çocukluk eğitiminde dünyadaki ülkeler neler yapıyor? Gelişmiş ülkelerde okullaşma oranı yüksek seviyelere erişmiş durumda… Avrupa Birliği ülkelerinde 4 yaş ile zorunlu eğitim dönemini kapsayan yaş grubunda eğitim oranı yüzde 95’i aşarken bu oran Türkiye’de göreceli ve bölgesel olarak yüzde 55 seviyelerinde…

Zorunlu anaokulu eğitiminde okullaşma oranı, AB üyesi 28 ülkenin ortalaması yüzde 95,4’tür. 28 üyeden 15’i, yüzde 95 ve üstünde eğitim oranına sahip... Zorunlu anaokulu eğitiminde 23 ülke ise yüzde 90’ın üstünde orana sahip… AB ülkeleri içinde en düşük oran yüzde 78,2 ile Slovakya’da… İngiltere, Fransa ve İrlanda’da 4 yaş ile zorunlu okula başlayıncaya kadarki dönemde eğitim oranı yüzde 100... Bu üç ülkede 4 yaşından itibaren tüm çocuklar eğitim alıyor. Türkiye ise yüzde 54,7 oranla Avrupa’da sadece Kuzey Makedonya’yı (yüzde 39,5) geride bırakıyor.

Gelişmiş ülkeler, anaokulunu 4 yaştan itibaren zorunlu hale getirmiş ve yıllardır bu sistemle ilerlerlerken biz ise henüz yolun yarısındayız.

Anaokulu (erken çocukluk eğitimi) eğitiminin önemi hakkında daha sayfalarca söz söyleyebilirim. Sözün özü şu: Türkiye, eğitim siteminde sınav odaklı ya da siyasal toplum mühendisliği içeren düzenlemelerle bir yere varamaz. İlk ve en önemli radikal adım, tüm kaynakları seferber ederek erken çocukluk eğitimine yatırım yapmalı, anaokullarını zorunlu eğitim kapsamına almalıdır.