Basmane hem Beyoğlu'dur hem Alaçatı'dır

İzmir’in tarih kokan Anafartalar Caddesi’ni İzmir’in Beyoğlu’su olarak değerlendiren Altınordu Mahalle Muhtarı Veysi Çalhan, Agora’nın bulunduğu alanda turizmi canlandırmak için daha fazla destek istiyor

Güncel 05.08.2021 - 07:10 05.08.2021 - 10:03

Uygar ÖZEL / YENİGÜN - İzmir’in mahallelerinde yaptığımız gezilerde bugün sıra Hurşidiye Mahallesi ve Altınordu Mahallesinde. Hurşidiye Muhtarı Veysi Çalhan, mahallelerinde bulunan Anafartalar Caddesi’nin tarihi dokusuna dikkat çekerek, “Küçük dokunuşlarla uçacak bir bölge burası. Bu konuda ödüller almış oteller sokağı gibi bir proje beklentisi içindeyiz” ifadelerini kulanırken, Altınordu Mahalle Muhtarı Veysi Çalhan da, “Anafartalar Caddesi İzmir’in Beyoğlu’sudur fakat şu günlerde sokak lambamız dahi yok. Anafartalar Caddesi için sokak aydınlatması bekliyoruz. Saat 21:00’den sonra cadde zifiri karanlık oluyor” dedi.

Yaşı genç olanlar için Kemeraltı Mezarlıkbaşı’na kadar geliyor fakat sanki karşıya devam etmiyor gibi görünmekte. Oysa burada tek bir cadde var ve bu cadde İzmir’in en uzun ve yüz yıldan fazla süredir en canlı caddesi. Bugün Çorakkapı Camii ile Mezarlıkbaşı arasını iki ana muhtarlık bölgesi paylaşıyor. Yani Kemeraltı tarafından bakıldığında yolun karşısında kalmış gibi görünen caddeyi... Bu bölgelerin görevlerinin severek ve emek vererek sürdüren muhtarları Hurşidiye Mahallesi'nde Enis İpek ve Altınordu’da Veysi Çalhan ile sohbet ettik. Sorunlarını, hayallerini dinledik ve mahalleleri hakkındaki heyecanlarına ortak olduk.

-Enis bey muhtarlık göreviniz ve tarih ilginiz birleşmiş gibi, her şey nasıl başladı?İsmim Enis İpek. 7 yaşımdan beri İzmir’deyiz. Muhtarlık bölgem Mezarlıkbaşı, Hocazade cami önünden başlar caddeye çıkar. Basmane postanesi köşesine dek kare bir adadır. Muhtarlık görevimin yanında aile şirketi olarak restorasyon firmamız var. Şu an oturduğumuz Fındık Pansiyon’un restorasyonunu yaptık ve Avrupa’dan misafirlerimiz var. Satın alalı 10 seneyi geçti fakat ilk aldığımda ofis olarak kullandım. Sonra talep olunca pansiyona çevirdim. İnternet üzerinden de rezervasyon alıyoruz. İzmir’de ilk boyozun çıktığı fırını satın aldık ve 4 yılda restore ettik. Eski ismi Lale Fırını. İleride fırın olarak çalışacak ama işletmecisi biz olmayacağız. Boyozun yaşaması için bir girişim, üstünde butik oteli de olacak. İlk Yako adlı usta yapmış fırını ve tapu kayıtlarımız da var kendisi hakkında. Hatta Amerika’dan torunları bile gelip gördüler ve çok duygulandılar. Bu dönem bittiğinde 20 yıllık bir Basmane muhtarı olacağım. İlk hizmet günümden beri vatandaştan para almadım. Bölgeyi çok seviyorum ve ömrüm burada geçti. 55 yaşına geldim ve 7 yaşından beri buradayım, yani ömrüm burada bitecek gibi görünüyor. Bu bölge Alaçatı gibi olabilir, Seferihisar gibi olabilir, çok güzel bir bölge ve İzmir’in ilk zenginlerinin yaşadığı da bölge. Tarihi Agoramız var, kalemiz var, metromuz var, fuarımız var, Kemeraltımız var. Yani unumuz, şekerimiz var, her şeyimiz var, karacak bir usta lazım. Basmane için helvayı karma zamanıdır çünkü burada İstanbullu da, Ankaralı da, herkes yer istiyor buradan.

-Tarih sevginiz de sizin heyecanlarınızı ayakta tutuyor gibi
Ben tarihi eser seviyorum. Mahallemizde olabilecek aksaklıklardan çevrenin tarihi olmasından dolayı şikayetçi olmuyorum. Mesela bir tarihi eserin, binanın çatısı bozulduğunda çok üzülüyorum, demiri çalındığında üzülüyorum çünkü bu eserler yok oluyorlar. Tarihi binaların özelliği kolay kolay yıkılmamalarıdır. Ne zaman çatıları delindiği o zaman binalar hasar almaya başlar. Basmane de Kemeraltı’dır. Anafartalar Caddesi İzmir’in en uzun caddesidir ve tek parçadır. Fakat bugün İkiçeşmelik bu caddeyi ikiye ayırmış. Bu ikiye ayrılmış cadde için İkiçeşmelik Caddesi’ne bir alt geçit yapılabilir. Köprü yapalım dediler fakat zaten yolun bu yanına geçmek istemeyen vatandaş tamamen geçmez diye düşündük. Antik Agora’nın dibinde bir karşıya geçiş kolaylığı sağlanabilir.

Tarihi eserlerin kalkınmasını istiyoruz. Muhit tarihi, bölge sit alanı, tabi ki benim de doğal olarak tarihi sevmemem tuhaf olurdu. Tunç Soyer başkanımızın da bu bölgeyi sevdiğini biliyoruz. Bu konuda muhtarlar olarak istişareye hazırız. Yoksa burada öyle büyük sorunlar yok. Küçük dokunuşlarla uçacak bir bölge burası. Bu konuda ödüller almış oteller sokağı gibi bir proje beklentisi içindeyiz.

-Veysi bey Altınordu mahalle muhtarı olarak herkes sizden çok memnun. Peki sizin mahallenizde yaşam nasıl gidiyor?
Mahallem tarihi bir mahalledir. Benim sol tarafım Faik Paşa, kuzey kısmım Kubilay, batıda pazar yeri durağı var ve güneyinde de Akıncılar var. Anafartalar Caddesi’nin yarısı bana ait. Mahallemin bir metre kazdığınızda altından tarih çıkar. Yıkılmış tarihi bir hamamımız vardı, şu an belediye yenileme yapıyor ve çok güzel oluyor. Fakat mahallemiz bakım istiyor. Herkes kendi kararına göre taş çıkarmaya, kazı yapmaya kalkarsa tarih kaybolur. Tarihe bakmak, düzenlemek, çekip çevirmek lazım. İzmir’in en eski mahallelerinden biri benim mahallemdir. Mahallemizde elektriklerin yeraltına çekilmesinden sonra boş direkler ortaya çıktı. En az 10-15 direk bu şekilde artık boş duruyor. Bunları kaldırmak istiyoruz, yakında kaldırılmaları konusunda beklentimiz var. Bazı sokaklarımız ise çok dar. Çöp arabasını bırakın normal araçların bile geçemediği sokaklar var. Mesela bakın muhtarlığımızın karşısında her yapının ön yüzeyi farklı. Şehre bir turist geldiği zaman ilk iş Basmane’ye geliyor. Binaların dış yüzeylerinin güzeleştirilmesini bekliyoruz. Kemeraltı için binaların dış yüzeylerinde yenileme yapıldı ve çok güzel oldu, Basmane’nin de yapılması için çok istekliyiz. Geçmişten beri burada ilk ziyaret edilen mahalle Basmane’dir, sonra Kemeraltı’dır. Asıl giriş, en güzel giriş burasıdır. Anafartalar Caddesi İzmir’in Beyoğlu’sudur fakat şu günlerde sokak lambamız dahi yok. Anafartalar Caddesi için sokak aydınlatması bekliyoruz. Yapılacak dendi fakat maalesef henüz gelmedi. Saat 21:00’den sonra cadde zifiri karanlık durumda. Havaalanından buraya gece vakti gelen ve otelini arayan insanlar oluyor. Fakat zifiri karanlığı görünce geri dönüp başka yere gidiyorlar.

-O halde bir an önce 3 ihtiyacı var mahallenizin
Mahallem olan Altınordu ve Anafartalar Caddesi için 3 önemli şey var; caddenin aydınlatılması, gereksiz direklerin kaldırılması, mümkünse sokakların genişletilmesi. En az üç sokağımız dar. Mesela geçenlerde görevli bir polis minibüsü mahallede iki bina arasına sıkıştı. Sağı solu sürtünerek o sokaktan çıkabildiler, araç da hasar gördü. Muhtarlık büromuzun yanında tarihi eserler bulundu. Etrafı kapatıldı ve öylece kaldı. Buranın etrafına camdan ya da ahşaptan bir dekorasyon yapılabilir. Üstü kapatılabilir, değerlendirilebilir, ki görüntüsü güzelleşsin. İnsanlara derseniz mahallemizde camdan yapılmış bir tarihi tesis var, yabancı biri gelir merak eder ancak bu şekli ile gelip geçer. İzmir’i sevdiğim kadar İstanbul’u bile sevmiyorum ve bu şehri güzel görmek istiyorum. Burası Istanbul için Beyoğlu neyse İzmir için de odur. 50 sene önce İzmir’in Beyoğlu’su zaten Basmane idi. Bugün gidiyorsun Beyoğlu’nda insanlar apartmanlarda, villalarda yaşıyorlar, Basmane’nin de böyle olması gerekiyordu. Anafartalar Caddesi bir sevgi yolu haline getirilebilir, trafiğe kapatılabilir. Bakın Havra Sokağı çok güzel oldu, neden bu cadde de olmasın ki. Burası oranın iki katı. Basmane evin girişi gibidir, evinin önünü kötü gösterirseniz gerisinin önemi kalmaz. İzmir Konak’tır, Konak Basmane’dir.

Yorumlar