Teknolojik cihazları kullanamadığımız zaman sanki çevremizden kopmuşuz hissini yaşarız. Bu pek de hoş olmayan duygu teknoloji anlamında “güncel kalmak” için bizleri zorlayan bir motivasyon kaynağıdır.

Yeni teknolojilerin pek çok yararı olsa da, bazı çocukların – ve ebeveynlerin – ellerinde bu cihazların kontrolsüz kullanımının ciddi sorunlara yol açacağını ve istenmeyen sonuçlara sebep olabileceğini bilmek gerekir. Bunlardan biri de kişinin duygularını kontrol edememesi veya yanlış şekilde kontrol etmesidir.

*****

Mesela kızmış olan bir çocuğu düşünelim. Çocuğu sakinleştirmek ve dikkatini dağıtmak isteyen anne ya da baba akıllı telefonu veya tableti çıkarıp çocuğun eline tutuşturur.

Oysa çocuklar duygularını yönetmeyi ve kontrol altında tutmayı öğrenmelidirler. Eğer ağladıklarında veya öfkeli olduklarında yaşanan krizi atlatmak için onlara teknoloji içerikli cihazlar verirsek, bu duyguları yeterince yaşayamadıkları için onları yönetmeyi de öğrenemeyeceklerdir.

Çocuğa olumsuz duygulardan kurtulması için elektronik bir cihaz vermek kısa vadede problemi çözmenize yardımcı olabilir. Ancak bu davranış şekli duygusal bağlamda kendi sorunlarını çözme yeteneğinin gelişmesi açısından pek bir fayda sağlamaz.

*****

Yoğun şekilde teknolojik cihaz kullanımı çocuklarda dikkat eksikliğine, bellek sorunlarına, akademik başarılarının düşmesine, uyku problemlerine, konuşma sorunlarına, hareketsiz yaşam biçiminin yoğunlaşmasına, bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimin olumsuz yönde etkilenmesine yol açabilir. Benzer şekilde teknolojik cihazların yanlış kullanımı bilgisayar oyunu bağımlılığına da sebep olabilir.

*****

Peki anne-babalar bu durumda ne yapmalıdır?

Çocuklarınızın teknolojik cihazların kullanımı konusundaki kurallara uymalarını sağlayın ve internete bağlandıklarında ziyaret ettikleri sayfaları kontrol edin.

Teknolojik cihazların kullanım süresini sınırlayın. Ayrıca onlara örnek olmanız ve kurallar konusunda tutarlı bir görünüm sunmanız gerektiğini de unutmayın.

Çocuğa internette dolaşırken sorumlu olmasını öğretin ve bunu nasıl yapması gerektiğini açıklayın.

Teknolojik cihazları herkesin ulaşabileceği bir yere koyun. Yani evde bir tür teknolojik cihaz alanı oluşturun.

Karmaşık şifreler kullanarak ve kamerayı kapatarak mahremiyet ve güvenlik konularında gereken önlemleri alın. Ayrıca çocukların internete ne yüklerlerse orada kalacağını bilmeleri gerekir. Bu sayede hem kendimizin hem de etrafımızdaki insanların mahremiyetini koruyabileceğimizi açıklayın.

Yabancılardan gelen istekleri kabul etmemeleri konusunda uyarın. Çünkü ekranın diğer tarafında kimin olduğunu bilmemiz mümkün değildir.

Sağlıklı yaşam biçimini teşvik edin. Örneğin yeterince uyumak, boş zamanlarda yapılacak nitelikli aktiviteler, aile ile birlikte yapılacak aktiviteler vb.

Teknolojik aygıtların yanlış kullanımının yol açabileceği sonuçlar konusunda çocuklarınızla konuşun. Eğer olumsuz bir durumla karşı karşıya kalırlarsa onlara destek olun. Eğer onlara koşulsuz desteğimizi ve yardımımızı en baştan verirsek kendilerini rahatça ifade edebilecekleri bir güven ortamı yaratmış oluruz.

*****

Yanlış kullanıldıklarında yeni teknolojiler çocukların duygularını kontrol etmeyi öğrenmeleri konusunda birer engel haline dönüşürler. Eğer teknolojik cihazlar sadece eğlence aracı olarak görülmeye başlanırsa, çocukların öğrenme süreçlerini olumsuz etkiler ve gelişimleri açısından ciddi bir risk oluştururlar.