Klasik ihracat ve ithalat değerleri haricinde, veriler biraz geriden de gelse, ihracat değer/birim endeksleri ile dış ticaret hadleri istatistiksel olarak yayımlanmakta.

DIŞ TİCARET ENDEKSLERİ

TÜİK tarafından geçen hafta itibariyle mayıs ayı dış ticaret endekslerinin detayları yayımlandı. Bu kapsamda verileri değerlendirirsek;

  • İhracat birim değer endeksi, mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre % 13,1 artarken, ihracat miktar endeksi, mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre % 46,6 artmış. Fiyatlarımızdaki artış, sattığımız ürün miktarlarının oldukça altında kalmış. (Ama yine de güzel bir sonuç.)

  • İthalat birim değer endeksi, mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre % 29,1 artarken, İthalat miktar endeksi, mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre % 19,3 artmış. Burada ise ihracattın tam tersi durum ile karşı karşıyayız. (İthalat yaptığımız ürünlerdeki miktar artışı, değer atışının çok gerisinde kalmış. Diğer bir ifadeyle ithalat konusu mallar oldukça pahalıya mal olmuş.

  • Birinci çeyrekte, ihracat birim değer endeksi % 5,9 oranında artarken, ihracat miktar endeksi %10,8 oranında artmış

  • Birinci çeyrek ithalat birim değer endeksi % 9,7 oranında artarken, ithalat miktar endeksimizde ne artış ne de azalış olmuş. (Yani, ithalat artmamış ama ithalat için ödediğimiz para yaklaşık % 10 artmış), Döviz kurunun etkisi net bir şekilde kendini göstermekte.



DIŞ TİCARET HADLERİ

İhracat birim değer endeksinin, ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2020 yılı mayıs ayında 104,6 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 13 puan azalarak, 2021 yılı mayıs ayında 91,6 olmuş.

OLMUŞTA NE OLMUŞ

Derseniz, dış ticaret haddinin 100'ün üzerinde bulunması; dış ticarete konu malların baz yılına göre pahalıya satılıp, ucuza satın alındığı için ihraç eden ülke lehine bir durum söz konusudur. Tersi durumda ülke aleyhinde bir durum vardır.

YANİ

Yanisi belli, ülke olarak her ay ihracat rekorları kırarken, ihracat ürünlerimizi ucuza satıp, ithalatımızı pahalıya yapmışız.

 

 

 

HATTA VE HATTA

Ülkemizin dış ticaret haddi, 2020 yılının eylül ayından itibaren 100’ün üzerine hiç çıkmamış. Hatta ve hatta 2020 yılı ocak ayından, 2021 mayıs ayına kadar toplam 17 ay içerisinde 100 üzeri sadece 4 adet ayımız var. 2021 birinci çeyrek, dış ticaret haddimiz ise 93,9

SONUÇ: Haddini aşmak kötü bir şey de olsa, dış ticarette haddini aşmak lazım