Bir gün emekli olacaksınız. O ana hazır mısınız? Psikolojik olarak, ekonomik olarak hazır mısınız?

Eskiden memur veya işçi emeklisi emekli ikramiyesi ile bir daire alırdı. Emekli tazminatı denmez ikramiye denirdi- ironi mi yapıyorlardı acaba! Emekçi çalışanın rüyası bir ev, bir araba ve bir de eh yazlık ne iyi olurdu.

Peki şimdi, ya şimdi?

Şimdi emeklinin haline bakın, bırakın ikramiyesini, aylığı bile yoksulluk sınırının altında. Şu anda güncel tartışma konusu emekli aylığı ile asgari ücretin eşitlenmesi!

Konuyu Hak-İş başkanı Mahmut Arslan ortaya attı ve gündem oldu. Türkiye’de 3 büyük işçi konfederasyonu var: Türk-İş, Disk ve Hak-İş. Bu 3 Konfederasyon da işçi hakları konusunda çalıştıkları gibi emekliler konusunda da çalışıyorlar. Şimdi bakalım Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan emekliler için neler öneriyor: 1- Asgari ücret tespit komisyonuna diğer işçi temsilcileri le birlikte emekliler de katılmalı.2- Toplu sözleşme zammı memur emeklilerine yansıtıldığı gibi işçi emeklilerine de yansıtılmalı. 3- En düşük emekli aylığı asgari ücret kadar olmalı. 

 “Komisyonda Türkiye'nin en büyük toplu iş sözleşmesi yapılıyor. Ancak ne yazık ki demokratik bir temsil yapısı yok. İşçilerin daha geniş bir katılımla temsil edilmesi, işçiler dışında örneğin emeklilerin de bu komisyonda temsilcisinin olması gerekir. Memur emeklilerine nasıl ki toplu sözleşme zammı yansıtılıyorsa aynı şekilde komisyondaki asgari ücret zammı da diğer emeklilerin aylıklarına yansıtılmalı. En düşük emekli aylığı asgari ücret kadar olmalı” diyen Hak-İş Başkanı Mahmut Arslan bir anda emeklilerin ilgi odağı oldu. Emekliler kendilerinin sesi olanlara kulak kabartıyor.  

Kısa adı DİSK olan Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonuna üye Emekli-Sen sendikası önce kapatılmasına karşın verdiği hukuk mücadelesi ile tekrar açıldı. Disk de Hak-İş gibi emeklilerin sorunları ile ilgileniyor ve çözüm önerileri getiriyor. DİSK Emekli-Sen şunları talep ediyor:

“1-Emekli ve hak sahiplerinin aylık ve gelirleri yaşam koşullarına uygun hale getirilmeli, alt sınırı asgari ücret olmalıdır. 

2-Emeklilerin sendikal haklarını kullanmasının önündeki engeller kaldırılmalı, emeklilere toplu pazarlık hakkı tanınmalıdır. 

3-Emeklilikte Yaşa Takılanların (EYT) sorunları çözülmelidir.”

Yazımın başında belirttiğim gibi Hak-İş başkanının asgari ücret tespit komisyonunda işçi emeklilerinin temsilcilerinin de bulunmasını istemesi Türk-İş açısından önemli. Çünkü Hükümetle görüşmeleri, pazarlığı Türk-İş yürütüyor. Her ne kadar önceki toplu pazarlık görüşmelerinde mikrofonun açık olduğunu unutan Türk-İş başkanı Ergün Atalay iktidarın düşük zam teklifini kabul etmesini Bakana "Uzasa işi karıştıracağız. En azından kapattım böyle" diyerek açıklayarak çok tepki çekmişti. Türk-İş görüşmelerde Hak-İş’le birlikte hareket ediyor. O zaman kamuoyunda Hak-İş’in önerisine Türk-İş’in de sahip çıkması bekleniyor.  

Bakalım Türk-İş asgari ücret tespit komisyonunda ve Toplu İş Sözleşmelerinde diğer Konfederasyonların istemlerini de dile getirecek mi? Veya Hak-İş başkanının dediği gibi temsilde adalet sağlanarak diğer Konfederasyonlar da bu komisyonlarda yer alacak mı? 

Gerek asgari ücrette gerekse de emekli aylıklarında ücretin yüksek olmasını istemek kadar hayat pahalılığının düşürülmesini, paranın alım gücünün yükseltilmesini istemek de haklı taleptir. Hak-İş başkanının bu konularda önerileri son günlerde hayat pahalılığında ve dövizde yaşanan artışı açıklıyor. Mahmut Arslan, Türkiye'de istihdamsız bir büyüme yaşandığını söyleyerek ihracattaki artışın iç piyasada fiyatların yükselmesini de beraberinde getirdiğini belirtiyor. Ve önerisini sıralıyor:  “Gerekirse ihracatı biraz yavaşlatıp iç piyasa fiyatlarını kontrol altına almak gerekir. Salt ihracattan elde edeceğimiz gelire odaklanamayız”  

Dövizde ipin ucunun kaçırılmasının yani serbest bırakılmasının ihracat rakamları ile cari açığın kapatılacağını ummakla bir ilgisi olabilir mi?  

Büyük ekonomik teoriler ve uygulamalar arasında filler tepişirken çimenlerin ezilmesi misali emeklilerin hali ne olacak, emeklilerin sesi kim olacak, emeklilerin sesini kim duyacak? 

Bir gün emekli olacaksınız. O ana hazır mısınız? Psikolojik olarak, ekonomik olarak hazır mısınız?