Zehir gemisine söküm izni: Endişe veren söküm!

İzmir’in Aliağa ilçesine getirilen ve 2 ay denizde söküm için bekletilen Fransa devletinin Telekom Şirketi’ne ait “Raymond Croze” isimli kablo döşeme gemisinde söküm başladı. Geminin sökümünü yapan AGS şirketinin Avrupa Birliği standartlarına uygun işlem yapmadığını ileri süren çevreci ve uzmanlar, “Raymond Croze” sökümüne endişe verici söküm olarak değerlendirildi.

Aslı Solmaz
Aslı Solmaz Tüm Haberleri
Zehir gemisine söküm izni: Endişe veren söküm!
Haber albümü için resme tıklayın

KENAN YEŞİL /YENİGÜN- İzmir’in Aliağa ilçesine söküm için getirilen Fransa devletinin Telekom Şirketi’ne ait “Raymond Croze” isimli kablo döşeme gemisi, yaklaşık 2 ay beklemenin ardından söküm işlemi başladı. Fransa’nın Toulon Limanı’ndan 18 Aralık tarihinde Hollanda bayraklı “Sea Vanquish" römorkörü eşliğinde yola çıkan kablo döşeme gemisi, 28 Aralık 2023 tarihinde Türk karasularına girdi. Anadolu Gemi Söküm (AGS) tarafından söküm işlemi yapılacak olan geminin tehlikeli madde envanteri raporunda 50 ile 100 ton arasında asbest içerdiği iddia edilirken, AGS şirketi iddiaların gerçeği yansıtmadığını, gemideki asbest muhteviyatı iddia edilen rakamların çok altında 4 ton civarında olduğu yönünde açıklama yaptı. İzmir’de tartışmalara neden olan kablo döşeme gemisi için sivil toplum kuruluşları, çevreciler, İzmir Gemi Söküm Koordinasyonu, söküm işlemine karşı çıktı. 22 adet gemi söküm tesisinin bulunduğu Nemrut Körfezi’ne açıklarında getirilen gemi, itirazların ardından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın akredite ettiği yetkili asbest söküm, atık yönetim şirketleri tarafından inceleme yapılması için bekletilmeye alındı. Yaklaşık 2 aydır söküm için bekletilen “Raymond Croze”, isimli kablo döşeme gemisinde söküm işlemleri başladı.

Şirket soruları yanıtsız bıraktı

“Raymond Croze” isimli geminin Aliağa’ya varışında mevcut olan IHM’de (tehlikeli atık envanteri) toplam 701 örnek alındı, alınan örneklerin toplam yüzde 18’inde 126 noktada tehlikeli madde tespit edildi. IHM, örnekleme açısından detaylı olmakla birlikte uzmanlar yapılan örneklemenin eksik ve gerekli yerlerden yapılmadığını ifade etti. Potansiyel tehlikeli maddelerin az olduğundan şüphelenildi. STK Gemi Söküm Platformu, süreç içerisinde gemi sahibi Orange şirketiyle yürüttüğü iletişimde bu endişelerini dile getirdi. Orange şirketiyle yürütülen iletişimde teyit istenilen konular hakkında bilgi veren STK Gemi Söküm Platformu, “Asbest duvar ve panellerde sıkça kullanılmaktadır, ancak gemide çok az tespit edilmiştir. Bu nedenle, neden daha fazla örnek alımı yapılmadığı, gemide önceki yıllarda asbestin sökülmesini içeren bir tadilat yapılıp yapılmadığı gündeme getirildi. Geminin boyalarında asbest bulunup bulunmadığı, eğer bulunduysa bu durumun gemi geri dönüşüm tesisine bildirilip bildirilmediği gündeme getirildi. IHM’de hiçbir PCB tespit edilmemişti ve PCB’lerin hala yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. PCB içeren tüm malzemelerin son 40 yıl içinde çıkarılmış olması inanılmaz derecede olağandışıdır. Gemi boyunca PCB için sadece 7 numune alınmış ve hiçbir numunenin pozitif olmadığı görülmüştür. Bu konuyla ilgili bilgi ya da ek ayrıntı talep edildi. Ancak gemi sahibi Orange hazırlamış olduğu IHM ile ilgili istenen bu teyitlere süreç içerisinde yanıt vermedi” ifadelerine yer verildi.

Zehir gemisine söküm izni: Endişe veren söküm!

Sao Paolo örneği

Tehlikeli madde uzmanları, eksiklikler göz önüne alındığında gemide tahmin edilenden çok daha fazla tehlikeli madde olabileceğini ifade etti. Dile getirilen endişelerde dolayı “Raymond Croze”, isimli kablo döşeme gemisinde tahmini olarak asbest açısından en az 50 ton asbest olabileceği gündeme geldi. Gemi sökümünü gerçekleştirecek olan AGS şirketi, kablo döşeme gemisinin ağırlığı 6 bin ton olduğunu ve tehlikeli atık miktarının olağan dışı ve kabul edilemez olduğunu belirtti. Ancak uzmanlar, bahsi geçen ve gündeme gelen 50 ton tehlikeli atık miktarı geminin yaklaşık yüzde 1’ine tekabül etmesi ve bunun da olağan dışı bir durum olmadığını aktardı. Tesisin açıkladığı ise 3 ton rakamının ise geminin yüzde 0.1’in bile altında olduğu dikkat çekildi. Aliağa’da sökümüne izin verilmeyen Sao Paolo’dan örnek veren uzmanlar, Sao Paolo’da 900 ton asbest bulunabileceği tespit edilirken, bakanlığın 9 ton asbest olduğunu açıkladığı hatırlatıldı. STK Gemi Söküm Platformu, “Gemilerdeki tehlikeli atık miktarı gemi ağırlığının yüzde 1’i ve yüzde 10’u arasında değişebiliyor. Gemide tespit edilen tüm tehlikeli maddelerin, 3 ton olduğu ifade edildi. Bu rakam gemi ağırlığının yüzde 0.1’in bile altında. Şeffaflığın ve açıklığın sağlanması adına yeni yapılan IHM hakkında bilgi sahibi olmak önemli” açıklamasını yaptı.

AGS şirketinin karnesi zayıf

Aliağa gemi söküm bölgesinde IHM’in analiz ve örnek alınmadan doğru bir şekilde değerlendirilmemesi konusunun Aliağa’da genel bir sorun olduğu resmi olarak tesit edildi. STK Gemi Söküm Platformu’nun “Türkiye’de Gemi Geri Dönüşümü Sorunlar ve İleriye Dönük Hedefler” isimli raporunda, söküm faaliyetleri iyi yönetilmediği, katı atık döküm alanları endişe verici olduğu, gemi dönüşüm sektörü ÇED’den muaf tutulduğu dikkat çekildi. Aliağa’da mevcut olan sistematik sorun, geminin sökümünü yapacak olan AGS şirketi için de geçerli. AGS’nin Aralık 2023’de çıkan AB raporunda IHM değerlendirme usulünün Avrupa Deniz Güvenliği Ajansının yönergelerine ve AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğüne uygun olmadığı tespit edildi. Sökülen bazı gemiler için yapılan IHM’lerin numune alınmadan yapıldığı raporlandı ve sürecin uygun yürütülmediği tespit edildi.

Endişe verici söküm

Aliağa genelinde olduğu gibi ASG firmasının, AB standartlarına Avrupa Deniz Güvenliği Ajansının yönergelerine ve AB Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğüne uygun olmadan gemi söküm işlemi yapmasına rağmen Fransa devletinin Telekom Şirketi’ne ait “Raymond Croze” isimli kablo döşeme gemisinin sökümünü yapacak olması endişe verici olarak yorumlandı. Şirket tarafından yaptırılan IHM raporunda 3 ton civarında, asbest, kurşun gibi tehlikeli atık bulunduğu belirtildi. Şirket söküm için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alırken birçok olumsuz sonuca rağmen Aliağa’da söküm yapılması çevreciler ve uzmanlar tarafından endişe verici söküm olarak değerlendirildi.
Boğaz’da internet bakımı yapmıştı
“Raymond Croze” isimli kablo döşeme gemisi, daha önce Türkiye’ye gelerek çeşitli çalışmalar yapmıştı. “Raymond Croze”, Çanakkale ve İstanbul Boğazı'nda deniz dibindeki fiber optik kablolarının tamiratını yapmak için geçtiğimiz yıl Ocak ayında Türkiye’ye geldi. Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün altında demir atan gemi, suyun altındaki internet kablolarının bakımı, onarımı ve fiber kablo döşeme çalışmalarını yapmıştı.

25 Şub 2024 - 13:34 İzmir/ Aliağa- İzmir Haberleri

Mahreç  Kenan Yeşil


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.