Enerjide Arap tekeli hazırlığı!

EPDK'nın Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile bağlantı kapasitesinin sınırlandırılmasının Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmalar kapsamındaki yabancı tekellere alan hazırlığı olduğu iddia edildi.

Nedim Kirtiş
Nedim Kirtiş Tüm Haberleri
Enerjide Arap tekeli hazırlığı!
Enerjide Arap tekeli hazırlığı!
Haber albümü için resme tıklayın

KENAN YEŞİL / YENİGÜN - Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği`nde yeni bir değişiklik taslağı hazırlandı. Kamuoyuna sunulan yönetmelik için 10 gün süre tanınması sektörde tepkiyle karşılandı. İlk olarak 2 Ekim 2013’te Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğin 12 yılda 25’inci kez değişiklik yapılacak olması zafiyet işareti olarak yorumlandı. Yönetmelikte sık değişiklikler yapılması tüketicileri etkilediği gibi aynı zamanda sektörde faaliyet gösteren firmalara büyük sorunlar yaratıyor. Geçmiş yıllarda mahsuplaşma gibi mali konuların yanı sıra bir gecede yapılan kural değişikliklerinin olumsuz sonuçları karşılaşılırken üretim fazlasının bedelsiz olarak sisteme vermek zorunda kalan tesislerin bir kısmı söküldü, bir kısmı ise kapasite düşürdü. Sık değişen yönetmelikler nedeniyle kaynak israfıyla birlikte ikinci el hurda güneş malzemeleri piyasası oluştu. Bağlantı kapasitesinin sınırlandırılmasının enerji tekellerine hizmet ettiğine dikkat çeken Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şubesi, yeni yönetmeliğin kamuoyunda enerji kapitülasyonları olarak bilinen Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmalar kapsamındaki yabancı tekellere alanın hazırlandığını gösterdiğini vurgulandı.


12 yılda 25 kez değişmiş olacak

Enerjide Arap tekeli hazırlığı!

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ilk olarak 2 Ekim 2013’te Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe girdiğini belirten İzmir Ticaret Odası (İZTO) Elektrik Teçhizatı ve Tesisat Grubu Meslek Komitesi Üyesi ve Meclis Üyesi Mehmet Yavuz Alkan, ilgili yönetmelikte 2019 ve 2020’de birer kez, 2021’de iki kez, 2022 ve 2023’te üçer kez olmak üzere toplamda 24 kez değişiklik yapıldığını söyledi. Son taslak değişikliğinin gündeme gelmesiyle 12 yılda 25 kez değişiklik yapılmış olacağına dikkat çeken Alkan, “Mevzuatın değişen şartlara göre yenilenmesi normal olara kabul edilse bile bu kadar sık yenileme yapmak bir zafiyet işareti olarak görünüyor. Çünkü teknik hesap her şey belliyken 12 yılda 25 kez yeniden düzenleme yapmak enerjiyi kullanan herkese, bu alanda iş yapan firmalara her anlamda tıkanıklar getiriyor. Tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını kendi üretim tesislerinden karşılamayabilmelerine ve üretilen enerjinin etkin kullanımına yönelik düzenlemeler içeren yönetmelikte bu kadar sık değişiklik yapılması tüketicilerde olduğu gibi bu sektörde faaliyet gösteren firmalara ilişkin büyük sorunlar yaratmaktadır. Elektrik faturalarını lisanssız tesisler kurarak dengelemek isteyen tüketicileri ilgilendiren bu kuralların sık değiştirilmesi öngörülemeyen mağduriyetler yaratmaktadır. Olumsuz düzenlemeler içermese bile bu kadar çok değişiklik yapmak enerji alanındaki denetim ve yönetim ayaklarını sorgulatmaktadır” dedi.


İkinci el güneş malzemeleri piyasası oluştu

Sık yapılan yönetmelik değişikliği ve yanlış uygulamalar nedeniyle yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilginin düşmesine neden olduğunu vurgulayan Alkan, ikinci el hurda güneş malzemeleri piyasasının oluştuğunu belirtip, “Geçmişten mahsuplaşma gibi mali konular da dahil olmak üzere bir gecede yapılan kural değişikliklerinin olumsuz sonuçları oldu. Üretim fazlasını bedelsiz olarak sisteme vermek zorunda kalan tesislerin bir kısmı söküldü. Bir kısmı ise kapasite düşürdü. Kaynak israfı yaratan her değişiklik ikinci el hurda güneş malzemeleri piyasasını yarattı. Şu anda maalesef kurulmuş olan birçok tesiste hatalı ürünler kullanıldığı için ya da bu gibi uygulamalarla tıkanıklar yaşandığı için tesisler sökülüp bir kısmı yenilenmek zorunda kalıyor bir kısmı da atıl duruma geçiyor ve inanılmaz şekilde ikinci el piyasası oluştu. Bu da hem haksız rekabet yaratıyor hem de ticari anlamda zarar getiren uygulamalara sebep oluyor. Güneş enerjisi açısından özellikle bina cepheleri ve çatılarda halen yüksek ve lisanssız üretim potansiyeli mevcut. Bu tip değişiklikler başta güneş olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelen ilgiyi düşürme ve yatırım planlamasında gereksiz belirsizliklere neden olma riski taşımaktadır” ifadelerini kullandı.


Değişmeyecek kurallara bağlanmalı

Yenilenebilir enerji kaynaklarından uzaklaşılması ve ikinci el hurda güneş malzemeleri piyasasının oluşmasıyla milli servetin zarar gördüğünü dile getiren Alkan, “Yenilenebilir kaynaklara dayalı üretim kapasitesinin artması enerji ithalatına olan bağımlılığın azaltılması için kritik öneme sahiptir. Enerjide dışa bağımlılık çıkmazından kurtulmanın anahtarı yerli cihaz ve ekipman geliştirme koşuluyla yenilenebilir enerji yatırımlarına ağırlık vermektir. Uygun alanların kullanılması amacıyla küçük yatırımcıların, enerji üretebilmesine olanak sağlanmalı ve teşvik edilmelidir. Lisanssız, dağınık üretimi teşvik edecek şekilde üretilecek enerjinin hangi şartlarda, ne kadar süre satın alınacağı veya nasıl mahsuplaşılacağı günübirlik değişmeyecek kurallara bağlanmalıdır” diye konuştu.

Enerjide Arap tekeli hazırlığı!


Kamu hizmeti olarak yapılandırılmalı

Enerjinin kar odaklı sıradan bir ticari faaliyet alanı olmaktan çıkartılması ve yeniden kamu hizmeti olarak yapılandırılması gerektiğinin altını çizen Alkan, “Gelişmiş ülkelerde iletim ve dağıtım maliyetlerini düşürmesi nedeniyle tüketim noktalarında kurulan lisanssız üretim tesisleri için özel teşvikler uygulanırken, ülkemizde bağlantı kapasitelerinin sınırlandırılmasına anlam veremiyoruz. Şu anda kapasiteler sınırlandı ve bu sektörde hem yatırım yapmak isteyen yatırımcıların hem de bizim uygulayıcı firmaların eli kolu bağlı durumda. İzinler, tahsisler çıkmıyor, beklemede. TEİAŞ`ın 9 Şubat 2024 tarihinde açıkladığı dağıtım seviyesinden transformatör merkezi bazlı tahsis edilen lisanssız üretim kapasite tablosu incelendiğinde her bölge için düşük kapasitelerin belirlendiği görülmektedir. Lisanssız üretim ihtiyacını baskılayacak olan bu tercihin yeniden gözden geçirilmesi bir zorunluluktur. Tüm bu uygulamaların giderilebilmesinin yolu, enerjinin kar odaklı sıradan bir ticari faaliyet alanı olmaktan çıkartılması ve yeniden kamu hizmeti olarak yapılandırılmasındadır Kamunun yatırım yapmasının önündeki engeller kaldırılarak, üretim, iletim ve dağıtımında tam yetki yeniden kamuya alınmalıdır” dedi.


Yabancı tekellere alan hazırlığı

EMO İzmir Şubesi, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği` değişikliklerine dikkat çekerek lisanssız üretim tesisleri için bağlantı kapasitelerinin düşük tutulmasına tepki gösterdi. Bağlantı kapasitesinin sınırlandırılmasının enerji tekellerine hizmet ettiğine vurgu yapılan açıklamada, "Lisanssız üretim için oluşan talebi baskılayacak olan bu tercih, kamuoyunda enerji kapitülasyonları olarak bilinen Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan ile yapılan anlaşmalar kapsamındaki yabancı tekellere alanın hazırlandığını göstermektedir" denildi.

29 Mar 2024 - 22:00 İzmir- İzmir Haberleri

Mahreç  Kenan Yeşil


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.


Yenigün Gazetesi - İzmir haberleri https://yenigun.com/google-news.xml https://yenigun.com/sitemap.xml/ https://yenigun.com/sitemap-latest.xml