TCDD’de özelleştirme tehlikesi

Türkiye’nin cumhuriyet birikimi asırlık kuruluşları, özelleştirme adı altında son 20 yılda AK Parti iktidarında halktan koparıldı yandaşa teslim edildi. İktidarın özelleştirme projesinin son dönemdeki gözdesi, temeli 1924 yılında atılan TCDD olurken TCDD’nin parça parça özelleştirilmesinde yeni adım atıldı.

Nedim Kirtiş
Nedim Kirtiş Tüm Haberleri
TCDD’de özelleştirme tehlikesi
TCDD’de özelleştirme tehlikesi
+3
Haber albümü için resme tıklayın

KENAN YEŞİL / YENİGÜN - Türkiye’nin cumhuriyetle yaşıt köklü devlet kuruluşları son 20 yılda özelleştirme adı altında yok edildi. AK Parti iktidarında son 20 yıldır Cumhuriyetin birikimi olan birçok milli ve yerli kamu kuruluşu elden çıkarıldı. Fabrikadan limana, otelden enerji tesisine, tarım arazisinden telekominasyona kadar yüzlerce kuruluş özelleştirme adı altından halktan kopartılarak zamanla yandaşa ve sermayeye teslim edildi. İktidarın özelleştirme projesinin son dönemdeki gözdesi temeli 1924 yılında atılan Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryollarının (TCDD) oldu ve TCDD’nin özelleştirilmesi için yeni adım atıldı. TCDD 2013 yılında kamu iktisadi teşebbüsünden, iktisadi devlet teşekküllü haline dönüştürülmüştü. 1 Ocak 2017 tarihinde de TCDD Taşımacılık A.Ş. ile altyapı ve taşımacılık ayrıştırıldı. Bu özelleştirilmeler zamana yayarak, çıkarılan Kanuna uygun Yönetmelikler ile kısım kısım özelleştirme projesi hayata geçiriliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 16 Şubat tarihinde, “Demiryolu İşletmeciliği Yetkilendirme Yönetmeliği’ni” değiştirdi. Yapılan değişiklikle demiryollarında yolcu ve yük treni işletmeciliğinin özelleştirilmesinin ardından “manevra hizmetleri işletmeciliği” ve “gar veya istasyon işletmeciliği” adı ile manevra ve istasyon hizmetlerinin de özelleştirilmesinin önü açıldı.

TCDD’de özelleştirme tehlikesi


KISIM KISIM ÖZELLEŞTİRME

TCDD’nin özeleştirilmesi için 2016 yılında TCDD’nin yeniden yapılandırılması amacıyla başladığını aktaran Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası (BTS) İzmir Şube Başkanı Erdal Akyol, TCDD ikiye ayrıldığını belirtip, “TCDD taşımacılık anonim şirketi kuruldu. Bununla birlikte özel şirketlerin TCDD içerisinde kendi vagon ve trenleri ile taşımacılık yapmasının önü açıldı. Son çıkan yönetmelikte bu şirketlerin başvuru dahi yapmadan lisans belgesi almaya hak kazandı.  Geçtiğimiz yıl Avrupa Kalkınma Bankası ile yapılan toplantıda bir takım sözlerin verildiği yazıyor. Avrupa Kalkınma Bankası tarafından yapılan hibeler karşılığında TCDD’nin özelleştirilmesiyle ilgili yasanın yılbaşına kadar meclise gelmesi gerektiğine dair tutanaklar var. Bu tutanaklarda özelleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtiyor. TCDD’de bakanlık, genel müdürlük ve daire başkanlığı düzeyinde bunu imza altına alıyorlar. Yerel seçimde endişeden kaynaklı bunu seçim sonrasına bırakmış olabilirler. TCDD’nin özelleştirilmesi için her an meclise yasa tasarısı olarak gelebilir. Hepsi birden özelleştirilmeyecektir. Yeni yapılandırma, holdingleşme adı altında çeşitli birimlere ayrılarak daha da çok parçalara ayırarak kısım kısım devri düşünülecektir. Daha önce çıkartılan yasalarda holdingleşme yazıyor. Sadece Trafik biriminin devlet tekelinde kalması belirtiliyor. Diğer birimlerin özeleştirilmesi ve yeniden yapılandırılması gerektiği açıkça mevcut yasalarda var” diye konuştu.


Tren bilet fiyatları uçak fiyatları ile yarışır

TCDD’de özelleştirme tehlikesi

TCDD’nin özelleştirilmemesi için imza kampanyası başlattıklarını dile getiren Erdal Akyol, “Özellikle konuyu halka anlatmak istedik çünkü özelleştirmeden en çok halk etkilenecek. Özelleştirme olduğu zaman yolcu trenlerinin çeşitli firmalara verildiğinde şirket, yolcu trenlerinden kaynaklı zararları sübvanseye etmeyip kar amacı güttüğü için bir çok treni kaldırma yöntemine gidecektir. Çünkü bir çok tren kamu hizmeti veriyor. Mevcut kar eden trenlerin biletleri fahiş oranlarda artırılacaktır. Geçtiğimiz yıl bile kaç defa zam yapıldı. Oldukça yüksek rakamlara ulaştı. Şu anda bile bilet fiyatları yüksekken özel bir şirkete verildiği zaman tren bilet fiyatları uçak fiyatları ile yarışacaktır. Hızlı tren fiyatları çok fahiş fiyatlara çıkacağını düşünüyoruz. O yüzden özelleştirmeyi kabul etmiyoruz. Buna karşı mücadelemizi sürdüreceğiz” dedi.


YANDAŞA PEŞKEŞ MANTIĞI

Türkiye’de özelleştirme mantığının “yandaşlara peşkeş ve ver kurtul” olarak işlediğini dikkat çeken Akyol,  “O yüzden özelleştirmeye kabul etmiyoruz. Daha önceki özelleştirmeleri baktığımızda hiçbir zaman halka bir fayda getirmemiştir. TEDAŞ özelleştirildi TEİAŞ oldu. Birçok enerji şirketi girdi rakip olarak. Önce ‘rekabet gelecek daha ucuza enerji alacaksınız’ dediler. Ama çok fahiş oranda enerji alıyoruz. Bu durum özelleştirilen diğer yerlerde de aynı. Ulaşımda da aynı durum olacak. Özelleştirme demek esnek çalışma, sürgün, emekçilerin daha çok sömürülmesi, halkın daha çok fakirleştirilmesi demek” ifadelerini kullandı.


TREN FACİALARA DAVETİYE ÇIKARTACAK

TCDD’de özelleştirme tehlikesi

Özelleştirme ile birlikte tren kazaların artabileceği vurgulayan Erdal Akyol, şöyle konuştu: “Şu anda bile dışarıdan hizmet alımı ile yapıyorlar. Bu da özelleştirmenin başka bir ayağıdır. Yeteri kadar memur alınmıyor, işçi alınmıyor. Bunun yerine dışarıda hizmet alım yöntemi ile işler yapılıyor. İşi bilmeyen, demiryolu kültüründen gelmeyen personelin alımı da sıkıntı yaratıyor. Demiryolu bir bütündür. Bu işte olabilecek kazaları öngöremiyorlar. Özelleştirme aynı zamanda kazalara davetiye çıkartmaktır. Özelleştirme olduğu zaman kar etmek amacıyla birçok birimi kaldıracaktır. Demiryolu bir bütün olduğu için onun içerisinden bir birimi alırsanız domino taşı gibi yıkılır. Son çıkan yönetmelikte altyapı yapımı da şirketlere veriliyor. İsteyen şirket kendi altyapısını kurup, kendi trenini çalıştırma imkanına sahip. Mevcut hatların haricinde yeni altyapılar kurup şirketlerin kendi trenlerini kendi altyapılarında çalıştırabilecekler. Özelleştirme ile Çorlu faciası, Pamukova faciası, Ankara hızlı tren faciası gibi yeni facialar istemiyoruz.”


DEĞERLİ ALANLAR RANTA AÇILACAK

Aydın-İzmir demiryolu hattı Türkiye’de demiryolu hattının ilk yapıldığı yer olduğunu hatırlatan Erdal Akyol, garların ve istasyonların yaşam alanlarının ve şehirlerin merkezlerinde yer aldığını ve özelleştirme ile bu alanlarına ranta açık hale geleceğini dikkat çekip, “Özellikle demiryolu devlet içinde devlet gibi bir kurum. Eskiden hastaneleri, matbaaları, okulları vardı. Çok geniş kapsamlı bir kurumdu. Özelleştirme mantığının diğeri ise demiryolunun bu tür yapılarının yandaşlara peşkeş çekilmesidir. Arazilerinin satılmasıdır. TCDD’nin çok değerli arazileri var.  Özelleştiği zaman bunlar da gidecek. Şeker fabrikalarında da aynı mantık vardı. Fabrikaları arazi fiyatının altında satıldı. Demiryollarında da mantık bu olsun istemiyoruz. Demiryolu arazileri çok değerlidir. Garlarımız, istasyonlarımız, lojmanlarımız şehirlerin en merkezi yerlerindedir. Bu yerler ranta açık. Özelleştirildiği zaman rant amacı güdülecektir. Garlar yaşamın merkezi olmalı. Avrupa’da böyle. Bizde ise garları şehir dışına çıkarmak gibi veya şehir içerisindeki garları satıp AVM yapmak istiyorlar. Demiryolu ağlarının ulaştığı garlar şehirlerin merkezlerinde yaşamın merkezini oluşturulmalı” diye konuştu.

TCDD’de özelleştirme tehlikesi


DEMİRYOLU TASFİYE EDİLECEK

Yeni yönetmelikte "manevra hizmetleri işletmeciliği" ve "gar veya istasyon işletmeciliği" yer aldığını dile getiren Akyol, “Şimdi şirketler isterlerse kendi manevracılarıyla işlerini yapabilecekler. Yeniden yapılandırma özelleştirmenin kendisidir. Kendi manevracısını alıyor kamudakine iş kalmıyor. Kamudakiler zamanla başka alanlara kaydırılacak yada emekli olduktan sonra yen manevracı alınmayacak. Kamudaki istihdam azalacak ve tamamen özel şirkete geçecek. Çeşitli firmalar taşımacılık yapmaya başlıyor. Kendi makinistlerini, vagon teknisyenini, manevracılarını alıyorlar. Demiryolundaki personele iş kalmayacak. Zamanla demiryolu tasfiye edilecek. Sadece trafik birimi kalacak” dedi.

01 Nis 2024 - 22:00 İzmir- İzmir Haberleri

Mahreç  Kenan Yeşil


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.