Mehmet Zeki Fidandal'ın 22 Temmuz 2022 tarihli Yenigün Gazetesi'ndeki köşe yazısıdır.

Sevgili okurlarım,

Öncelikle hepinize sağlıklı, mutlu ve huzurlu bir gün diliyorum…

İşim gereği sık sık Ankara’ya gidiyorum. Kaldığım süre içinde hem bakanlıklar hem de siyasi çevreler nezdinde pek çok görüşmelerim oluyor. Bugün sizlere Ankara’da dillendirilmeye başlanan “İl sayısının 100 e çıkarılması” konusunda bazı kulis bilgilerini vermek istiyorum.

Biliyorsunuz, MHP lideri Sn Devlet Bahçeli, Haziran ayının başlarında partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada “Biz il sayısı 100 olan, nüfusu da 100 milyona ulaşmış bir Türkiye’yi hedefliyoruz.” İfadelerini kullanmıştı. Sn Bahçeli’nin bu konuşması, iktidarın bu konuda bir hazırlık içinde olduğu izlenimi uyandırmıştı. Nitekim, AKP İstanbul Milletvekili Vedat Demiröz, kısa sürede böyle bir çalışmanın yapılmasını temenni ederek Bitlis’in Ahlat ilçesinin il olacağını duyurdu.

Böylece cin şişeden, macun da tüpten çıkmış oldu!

“Bu konuyla ilgili hazırlık çalışmaları var mı?” diyerek bazı kulislere kulak kabarttım. Gizliden gizliye bir çalışmanın başlamış olduğu, ilave iller konusunda henüz bir sayı ve isim çalışması ve tespiti olmmadığı ancak bölge milletvekillerinin şimdiden kulislere başlamış oldukları izlenimlerini edindim.

Biliyorsunuz şu an TBMM tatilde. Tatil dönüşü TBMM'yi yoğun bir çalışma temposu bekliyor. Başta EYT olmak üzere pek çok yasal düzenlemeler meclis gündemine gelecek. İşte bu arada, yeni iller kurulması konusu alt komisyonlarda gündeme alınabilir düşüncesi hakim.

Ayrıca görüştüğüm siyasi çevrelerde bu konu farklı yorumlanıyor. Özellikle CHP'nin elinde bulundurduğu büyükşehirleri bölerek gücünü zayıflatmak ve yeni illerde hâkimiyet sağlamak için iktidarın bunu düşündüğünü ifade edenler de var.

İlk bakışta bu görüşün yanlış olmadığını ifade edebiliriz. Çünkü Büyükşehir Yasası'na göre nüfusu 1.000.000 üzeri olan iller büyükşehir kapsamındadır.

Bu durumda örneğin, Muğla’nın Fethiye ya da Bodrum ilçesi il kapsamına alınınca Muğla ilinin nüfusu 1 milyonun altına düşecek. Keza Antalya’da, Aydın’da, Mersin ve Adana’da bazı ilçelerin il olması durumlarında bu büyükşehirlerin nüfusları da 1 milyonun altına düşecek ve büyükşehir olma statülerini kaybedecekler.

Böyle bir düzenlemenin pek çok tartışmayı da beraberinde getireceği çok açık.

Ancak; kanaatimce, eğer il sayısı çoğaltılırsa; 5442 Sayılı İl İdaresi ile 5216 ve 6360 Sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunları olmak üzere pek çok kanunda yeni düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu arada İktidar kanadının, yaşanabilecek tartışmaların önüne geçmek amacıyla büyükşehir statüsü olmak için aranan 1 Milyon nüfus şartını 750 bine indirebilir. Yine, eğer böyle bir çalışma başlatılırsa mahalle statüsünde olan pek çok yerin ilçe ya da belde olması da gündeme gelebilir. Nitekim bazı görüşmelerimde bu çeşit konuşmalara şahit oldum.

Sevgili okurlarım,

TBMM'nin yeni yasama yılı pek çok düzenlemelere gebe gibi görünüyor. Hayırlı olsun diyelim ve gelişmeleri yakinen takip etmeye devam edelim…

Saygılarımla.