Doç. Dr. Gül Coşkun Değirmen'in 28 Mayıs 2022 tarihli Yenigün Gazetesi'ndeki köşe yazısıdır.

Çalışanların kurumla ilk karşılaşmaları ve sonrasında işe alım aşaması, kurum kültürüne dair bilgi sahibi oldukları ilk aşamalardır. Kurum kültürüne dahil olan çalışan, zaman içerisinde kültürü tanımakta, kendisi ile kurum arasındaki uyumlu unsurları keşfetmekte, kültür ile bütünleşmektedir. Bütünleşmeyi sağlayan çalışanların kurumda daha uzun yıllar çalıştığını ifade etmek mümkündür. Kurum kültürünün oryantasyon süreci ile ilk olarak çalışana aktarıldığından ve oryantasyon sürecinin profesyonel bir bakış açısı ile yönetilmesinin kurum kültürünün benimsenmesi ve anlaşılmasında önemli bir unsur olduğundan daha önce bahsetmiştim. Seçim ve oryantasyon süreçleri güçlü bir kurum kültürü yaratmada ya da kültürü korumada oldukça etkilidir. Bu süreçler, uzun vadede çalışanın kültüre uygun olarak değişim göstermesini, kültüre uygun bilgi ve becerileri edinmesini sağlamaktadır. Çalışan, bir değişim sürecinden geçmektedir. Kuruma ait değerleri, prosedürleri, kuralları anlamlandırmakta ve bunlara uygun davranışlar sergileyerek kabul ettiğini ortaya koymaktadır.

Kurumsal kültüre ait unsurları benimseyen birey, bir sonraki aşamada ise bunu diğer yeni gelen çalışanlara, iş süreçleri içerisinde kendiliğinden aktarmaya başlamaktadır. Kurumda kişiler gerek profesyonel yönetilen oryantasyon ve sosyalizasyon süreçleri ile gerekse diğer çalışanların içinde doğal olarak kültüre adaptasyonu sağmaktadır. Daha önce de değindiğim gibi bu sürecin başarılı olmasındaki en önemli kriter kültüre uygun personellerin işe alınmasıdır. Bazen bu süreç kuruma stajyer olarak alınan çalışanların okullarını tamamladıktan sonra sürece dahil olması ile de sonuçlanabilmektedir. Stajyer seçiminde de kültürel uygunluk gözetilmelidir. Gözetilemediği durumlarda ise stajyerler takip edilmelidir. Kültüre uygun olabilecek çalışanlar için mezuniyet sonrası iş olanakları yaratılabileceği kurum tarafından göz önünde bulundurulmalıdır.

Mentorluk, koçluk, eğitim programları, eğitim kampları, rol modellerin davranışları, yöneticilerin davranışları, çalışanların kendi içindeki aktarımları, departmanlar arası değişimler gibi birçok unsur sosyalizasyon sürecinde ve kurum kültürü çalışmalarında kullanılabilmektedir.  Eğitim programları ve eğitim kampları için kurum içi kaynakların yanında kurum dışı eğitim ve danışmanlık hizmetlerinin de kullanılması olasıdır. Bu bağlamda önemli olan, kurumun bu konudaki ihtiyaçlarının doğru tespit edilmesi ve ilgili hedef kitleye en uygun yöntemlerin belirlenmesidir. Oryantasyon programı her yeni alınan çalışan için standart bir şekilde uygulanamaz. Kişinin iş ve görev tanımına göre, işi gereklilikleri ve koşullarına göre, kişinin özelliklerine göre farklı programlar hazırlanıp uygulanabilir.