08.03.2019, 06:45

İNEKLERİN AĞIZLARINDA YARA

İneklerin ağızlarında yara bizlere ilk olarak şap hastalığınıhatırlatır. Dünyada ağız yaraları en başta sığır vebası ve şap hastalığını aklagetirir. Ancak ağız yarası ile karşımıza çıkan birçok hastalık ve problem sözkonusudur. Ağızda, damakta, dilde ve mermede (burun ucunda) yara ile ortayaçıkan hastalıklarda diğer belirtileri de göz önüne almak şarttır.

Ağızda ülser, sıyrık, kabarcık ile ortaya çıkan hastalıklardanbiri de Veziküler Stomatitistir. Bu hastalık şap hastalığı ile birbirine çokbenzer hatta kesin teşhis bazen laboratuvar tahlilleriyle konulabilir.Veziküler stomatitisin (kabarcıklı ağız yangısı) etkeni Vesiculovirusailesinden bir virüstür. Ağızda kabarcıklar oluşur. Kısa sürede patlayankabarcıklar sıyrıklar halini alır.

 Bulaşma çoğunlukla sinekler vasıtasıyla olur.Phlebotomus, Aedes veya Simuliidae ailelerinden sinekler hastalığı naklederler.Hastalığın nakli ve yayılması konusu karışıktır. Tam olarak açıklamasıyapılamamış olmakla birlikte, hasta hayvanların salyalarının bulaştığı sular veyemler de bulaşma yolu olarak karşımıza çıkar. Ancak; hastalığın idrar ve dışkıile yayılmadığı bilinmektedir. Ağızda, burun ucu ve dilde yaraya sebep olan VSV(Vesicular Stomatitis virüsü) bulaştıktan sonra inkubasyon süresinin (kuluçkadönemi) ardından hastalık belirtileri görülür. Kuluçka dönemi 2-8 gündür.Hastalık esnasında memelerde de kabarcık oluşabilir. Hastalık 10-14 gün içindekendiliğinden iyileşir. Hastalık sürerken iştahsızlık, zayıflama en büyüksorundur. Bu dönemde yara olan bölgeler hafif antiseptiklerle yıkanırsa başkaenfeksiyon etkenlerinin bulaşması önlenmiş olur. Hastalıkta yayılma yüksek,ölüm düşük orandadır.

Veziküler Stomatitisin aşısı ve doğrudan tedavisi yoktur.Tedavi girişimleri ikincil bakteriyel enfeksiyonları önlemek amacıyla yapılır.Veziküler Stomatitis zoonotik potansiyeli olan bir hastalıktır (Minör Zoonoz).İnsanlara bulaştığında grip benzeri belirtiler gösterir ve kendiliğindendüzelir.

İneklerin ağızlarında yaraya fiziksel etmenler, yabancıcisimler, zorla bir şey içirme esnasındaki hasarlar, kimyasallar sebepolabilir.

Ağız yarasıyla karşımıza çıkabilecek hastalıklar arasındaBVD-MD, MCF (Malignant Catarrhal Fever= Coryza), Enzootik Hemorajik hastalık,Aktinobasilloz (odun dil), Fotosensitizasyon (güneş alerjisi) sayılabilir.

EHD (Enzootik hemorajik hastalık) 10 yıl kadar önce ülkemizdegörülmüş ve ‘’Geyik Hastalığı’’ olarak anılmıştı. EHD virüs etkenli birhastalık olup, sineklerle bulaşıyordu.

Şap hastalığına en çok benzeyen Veziküler Stomatitishastalığı başta olmak üzere, ağız yaralarıyla karşımıza çıkan tüm hastalıklarıaklımızda tutalım. Şap hastalığının aşısı vardır. Veziküler Stomatitis’in aşısıolmadığı için, ilk akla gelen önlem hasta hayvanı derhâl diğerlerindenayırmaktır.

Bu temel kuralı hiçbir zaman unutmayalım.

 

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@