22.09.2021, 07:00

İşletmelerde finansal raporlama

Günümüz ekonomik koşullarında KOBİ’lerin payı giderek artmaktadır. KOBİ’lerin ekonomiye daha güçlü bağlarla bağlanabilmesi için finansal raporlama sistemlerini geliştirmesi ve firma dışındaki taraflara doğru ve zamanlı bilgileri sunması gerekir. İşletmelerin açıkladıkları finansal raporların kaliteli olması, büyük ölçüde finansal raporlama standartlarına uygun şekilde hazırlanmasına bağlıdır. Aynı zamanda uyguladıkları finansal raporlama standartlarının diğer standartlar ile uyumlu olması gerekir. Bu anlamda dünyada ulusal finansal raporlama standartlarının uyumlaştırılması sadece büyük işletmeler için değil küçük işletmeler içinde bir zorunluluktur.

Küreselleşme ile birlikte finansal piyasaların evrenselleşmesi, çok uluslu şirketlerin ortaya çıkması, uluslararası bağımsız denetim kuruluşlarının evrensel piyasalardaki etkinliği ve rekabeti, farklı ülke bloklarınca ekonomik birlik oluşturma nedenleri ve uluslararası alanda muhasebe kayıtlarında tespit edilen usulsüzlüklere ilişkin olarak ortaya çıkan skandallar, muhasebe düzenlemelerinin güncelleştirilmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, söz konusu gelişmeler, finansal raporlama alanında uluslararası standartların oluşturularak ulusal düzenlemelerin bu standartlarla uyumlaştırılması ihtiyacını en üst seviyeye çıkarmıştır.

Çünkü evrensel finansal piyasalar, karşılaştırılabilirlik ve rekabet edebilirlik sebebi ve sermaye artırma amacı ile evrensel standartlara göre hazırlanan finansal tablolar istemektedir.

Bu çerçevede özellikle Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB) tarafından yapılan ve uluslararası düzeyde muhasebe uygulamalarının harmanizasyon çalış- malarına da hizmet eden Uluslarası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) oluşturma çabaları büyük önem arz etmektedir.

Türkiye’de de muhasebe standartlarının oluşturulmasından sorumlu kurul olan Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (TMSK)’da, Uluslararası Finansal Raporlama veya Uluslararası Muhasebe Standartları ile uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarını hazırlamakta ve hali hazırda yayınlamaktadır.

Bu standartlar, Kurul tarafından yayınlanan 1 Sıra Nolu ‘Finansal Tabloların Hazırlanma ve Sunulma Esaslarına İlişkin Kavramsal Çerçeve Hakkında Tebliğ’in Uygulama başlıklı 5. Maddesine göre, Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü kılınan Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamı dışındaki gerçek ve tüzel kişilerce uygulanmalıdır. Dolayısıyla Kurul’ca büyük işletmeler ve KOBİ’ler ayrımı yapılmamıştır. Bu durumun KOBİ niteliğindeki işletmeleri sıkıntıya sokacağı açıktır ve bunun bir maliyeti vardır ve bu maliyet gözönüne alınmalıdır. Bu nedenle TMSK tarafından KOBİ’ler için ya özel bir standart hazırlanmalı ya da Türkiye Muhasebe Standartlarının bazıları seçilerek bu işletmelerce uygulanmasına çalışılmalıdır. TMSK hali hazırda KOBİ’lere yönelik bir standart oluşturma hazırlığı içerisinde bulunmaktadır.

Küçük ve orta boy işletmelerde muhasebe ve finansal raporlama düzenleri, genellikle vergi idaresinin ihtiyacını karşılamak amacıyladır.

Küçük ve orta boy işletmelerin muhasebe ve raporlama düzenlerinin, bu işletmelerin sahip oldukları bir takım özelliklerden dolayı, büyük işletmelerin muhasebe ve raporlama düzenleri ile aynı olması beklenemez. Ancak küçük ve orta boy işletmelerin muhasebe ve raporlama düzenlerinin de mümkün olduğunca sağlıklı ve çok ayrıntılı olmasada bir takım esaslara göre olması gerekmektedir.

Küçük ve orta boy işletmelerin muhasebe ve raporlama düzenlerinin basit, anlaşılır, kolay uygulanabilir ve daha az maliyetli olmasını sağlayacak ilke ve kurallarla oluşturulması gerekmektedir. Bu amaç, küçük ve orta boy işletmelere yönelik olarak Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının (UFRS), bazılarının bu işletmelere uygulanması yoluyla sağlanabilir ya da sırf bu işletmelerin uyacakları KOBİ’lere yönelik özel bir standart geliştirilebilir.

Yorumlar