07.10.2021, 14:12

İzmir Çernobilden kurtuluyor!

Radyasyon yaydığı için İzmir’in Çernobil’i diye bilinen Gaziemir’deki nükleer ve kimyasal atık da bulunan kurşun fabrikasına arıtma tesisi kuruluyor!

Gaziemir’in Emrez ve Aktepe mahalleleri ile Karabağlar’ın Aydın mahallesi arasında bulunan kurşun fabrikasında 2012 yılında Europium 152 adlı nükleer radyasyon yayan atık çıkmasından sonra buraya Çernobil denilmeye başlandı. 1940 yılında kurşun ve gümüş geri dönüşümü için Aslan Avcı Kurşun fabrikası adıyla kurulan işletmede kurşunun yanında nükleer atığın nereden getirildiği ve şehrin göbeğine neden gömüldüğü bu güne kadar tespit edilemedi.

Çevrecilerin ve kamuoyunun baskısı ile fabrika kapanırken bu kez Torbalı ilçesinde tekrar açıldığı iddia edildi. Ancak Gaziemir’deki kurşun fabrikası içten içe yanmaya devam etti ve mahallede hastalıklar arttı. Çevre komşu arazilere de zarar veren fabrika yüzünden komşu parsellere de Atom Enerjisi Kurumu tarafından tedbir konuldu. Kentsel dönüşüm alanı olan Emrez mahallesinde hastalıklar artınca Gaziemir belediye başkanı Halil Arda durumu protesto etmek ve fabrikanın kimyasal ve nükleer atıklardan temizlenmesi ve alanın park haline getirilmesi için Duran Adam eylemi başlattı.

Süreç içerisinde İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer duruma el koydu ve bir komisyon kurdu. TMMOB, EGEÇEP, bilim insanları, hukukçular ve belediyenin ilgili bürokratlarından oluşan komisyon iki toplantı yaptı ve yol haritası çıkarmaya başladı.

Tam bu sırada ilginç bir gelişme yaşandı. Fabrika sahipleri daha önce başlattıkları ancak çeşitli nedenlerle akabete uğrayan Fransız şirket danışmanlığında temizlik çalışmalarına hız verdi. 2017 yılında hız kazanan temizlik çalışmalarının teknik ve hukuksal alt yapısı Kurşun fabrikası sahiplerinin 2018 yılında TAEK’e dilekçe vererek Fransız Know-How yöntemiyle Türkiye’de faaliyet yürüten firma ile protokolü sonlandırdıklarını bildirdi.

Ve süreç tekrar başa döndü.

Taa ki bir profesörün İBB başkanı sayın Tunç Soyer’den randevu istemesine kadar. Prof. Dr. Muhammed Çakmak’ın görüşme talebi 22.09.2021 günü için kabul edildi.

Toplantı Kemeraltı Hisarönü’ndeki başkanlık makamı olarak kullanılan tarihi Egemenlik Evi’nde gerçekleştirildi.

Bu çevre felaketine son verecek İBB başkanı Tunç Soyer’in düzenlediği tarihsel toplantıya Gaziemir’deki kurşun fabrikası sahibi ve yetkilileri, bilim insanları, hukukçular, belediyenin ilgili çevre, imar, fen işlerinden üst düzey bürokratları katıldı.

22 Eylül’de gerçekleşen toplantı her ne kadar basına kapalı yapılsa da alınan bilgilere göre toplantıların devam edeceği ve bir sonuca ulaşılması durumunda basın ve kamuoyu ile paylaşılacağı öğrenildi.

Başkan Tunç Soyer’in göreve geldiği günden ve Gaziemir’deki Çernobil felaketini kucağında bulduğundan en başından beri düşüncesi ve tavrı burada geçici çözüm yerine köklü, kalıcı, bilimsel çözüm üretmek ve bütün tarafların tam bir uyum içinde çalışması.

Daha önce ÇED süreci tamamlanmıştı ve Radyoaktivite Bulaşmış Atıkların Fiziksel Yöntemlerle Ayıklanması, Sahanın Temizlenmesi ve Elde Edilen Kurşunun Geri Kazanımı projesi ile ilgili ÇED’de daha sonra revizyona gidildi.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının şirketle yaptığı görüşmede şirketin burayı derhal temizlemesini istediği aksi halde kamulaştırmaya gideceği öğrenildi.

Şirket daha önce ikinci dünya savaşından sonra kurulan ve kimyasal, radyasyon, nükleer atıkları temizleme işi yapan Fransız devlet kuruluşu ANDRA´dan danışmanlık alıyordu.

Gelinen noktada İBB başkanı Tunç Soyer’in kendisine slaytlarla yapılan sunumun ardından şirket yetkililerine, ‘Bunu kamuoyu ile paylaştığımızda Türkiye ve Avrupa’da dahi herkesin içine sinen tam ve doğru bilimsel bir temizliğin yapıldığını söyleyebilecek miyiz?’ diye sorduğu öğrenildi. Anlaşılan başkan konuyu belediye bürokratları ile iyice inceleyip kararını daha sonra verecek. Her ne kadar daha önce kurulan ve iki defa toplantı yapan komisyon şimdilik devre dışında olsa da çevreciler ‘yeter ki İzmir Çernobilden kurtulsun’ diye şimdilik tavır koymuyor. (Kurşun fabrikası sahipleri ne istiyor? Bundan sonraki gelişmeler neler?-Devam edecek)

Yorumlar