Koronavirüsün biyolojik etkilerinin yanı sıra psikolojik ve davranışsal etkilerini de gördük, peki koronovirüs sonrası hayatımızda neler değişti?

YENİGÜN - Başlarda Çin ve çevresini etkileyen bölgesel salgın olarak görülen yeni tip koronavirüsün (Covid-19) Asya sınırlarını aşıp halk sağlığını küresel çapta tehdit etmeye başlamasıyla, dünya virüsle ilgili gelişmelere kilitlendi, salgının kontrol altına alınması ve önlenmesine yönelik tedbirler, bütün ülkelerin ana gündemi haline geldi.

Covid-19 salgınının ilk kez duyulmasından bu yana geçen 1 yıllık sürede yaşanan belli başlı gelişmeler ve dönüm noktaları şunlar oldu:

Covid-19, ilk kez Çin'in Hubey eyaletine bağlı Wuhan kentindeki deniz ürünleri gıda pazarını ziyaret eden kişilerde görüldü. Sebebi anlaşılamayan "solunum rahatsızlığı" şikayetiyle ilk hasta 17 Kasım 2019'da hastaneye başvurdu.

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti? yenigün 22

Koronavirüs (COVID-19), Türkiye’de de 11 Mart tarihinde görüldü. Salgının Türkiye’de ortaya çıkmasının ardından kendisinin ve çevresinin sağlığını korumak isteyenler, otoritelerin evde kal çağrısına uydu. Bazı iş yerleri geçici olarak kapanırken bazı iş yerleri uzaktan çalışma yöntemini tercih etti. Eğitim, bankacılık gibi nerdeyse tüm hizmetlerin elektronik ortamda ev konforunda gerçekleştirilmesiyle bugünün gerçekliği değişti.

Trendler değişti

COVID-19 nedeniyle dünyada birçok yeni trend ortaya çıktı ve eski alışkanlıklara geri dönüldü.  Dünyada ve Türkiye’de online yapılan hemen her şey trend haline geldi. COVID-19’un yarattığı kriz döneminin öne çıkan temalarının başında evde yemek pişirme, hamur işleri ve atıştırmalıklar pişirme, paket servis, stoklama, ekonomik ve dayanıklı gıdalar, online izleme, görüntülü konuşma geliyor. Evde kalma döneminde zamanın çoğu temizlik, spor, meditasyon, online eğitim ve online çalışma ile geçerken; kalan zamanda kitap okuma, film izleme gibi hobilere yönelim oldu. Ailecek geçirilen zaman artarken meydan okumalar YouTuber aktivitesi olmanın ötesine geçti.

Gözden kaçırmayın

Hemşirelerin Kovid anıları göz yaşarttı Hemşirelerin Kovid anıları göz yaşarttı

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti? yenigün 1

Sosyalleşme sosyal medyada sağlandı

Salgının bulaşma yolu, hızı ve sosyal mesafenin hayati önem taşımasıyla birlikte sosyal alanlar kapatıldı. Bireysel olarak da izolasyon önlemleri alınmaya devam ediyor. Bu süreçte sosyalleşmenin adresi de sosyal medya oldu. Tüketicilerin dijital ortamdaki paylaşımlarının da gündem doğrultusunda değiştiği görülüyor. Sosyal medyada çoğunlukla, dezenfekte etme hareketiyle ilgili paylaşımlar ve mutfakta geçirilen zaman paylaşımları yapılıyor.

Ev ve iş rutinine yaklaşımlar değişti

Detaylı temizliğin odak noktasında olması ve dezenfekte etme yöntemleri ile el nasıl yıkanır soruna cevap olabilecek içerikler paylaşılmasıyla birlikte ev temizliğinin, yeni bir boyut kazandığı anlaşılıyor. ''Evde kal'' çağrılarına uyulan dönemde temizlik eşyalarına gösterilen ilgiden mutfak eşyaları da nasibini alıyor. Öyle ki gündelik ev eşyalarında işlem hacminde yüzde 165, işlem adedinde yüzde 117 artış meydana geldi. Artık mutfakta geçirilen zamandan keyif alınıyor ve yeni kabiliyetlerin sosyal medyada reklamı yapılıyor. Önceden ev işlerinden ve iş yaşantısından kalan zamanda yapılan spor salonu ziyaretleri yerini çevrimiçi egzersizlere bıraktı. Artık home ofis çalışmadan kalan zamanda ev içi düzende değişiklik yaparak evde egzersiz yapılıyor.

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti? yenigün gazetesi

''Evde kal'' çağrısıyla dekorasyona yönelim arttı

Evden çıkma yasaklarıyla ihtiyaçlarını online alışveriş aracılığıyla temin etmeye başlayan kişilerin sayısı oldukça yüksek. Uzun zamandır evde yapmayı planladığımız değişiklikler veya almak istediğimiz mobilya ve aksesuarlar, boyanması gereken duvarlar ve yapılması gereken tamiratlar pandemi süresince evlerde kapalı kaldığımız dönemde zaman geçirme yollarından biri oldu. Evlere artan bu ilgi beraberinde online dekorasyon alışverişlerini de doğru orantılı olarak artırdı. Digital Age web sitesinin istatistiklerine göre: "Özellikle aydınlatma ürünleri, beyaz eşya ve mobilya gibi temel yaşam malzemelerinde önemli bir artış gözlendi. Gündelik ev eşyalarında işlem hacminde %165, işlem adedinde %117 gibi rekor artışlar yaşandı."

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti? yenigün

Video konferans yöntemi bir parçamız haline geldi

COVID-19 salgını nedeniyle sosyal mesafe korunurken kişisel alanların sosyal kullanıma açıldığı görülüyor.  Sosyal medya analizleri teknolojiyi yeniden keşfettiğimizi hatta sınırlarımızı zorlayıp yepyeni alışkanlıklar edindiğimizi gösteriyor. Örneğin, şirketlerin uzun süredir video konferans yapmak için kullandıkları görüntülü konuşma teknolojisiyle evimizi hem özel yaşamımızdaki hem iş yaşamımızdaki çevremizle paylaşıyoruz.

''Evde ekmek yapmak'' viral oldu

Marketlerin kısa sürede boşalan unlu mamüller reyonu hijyen sebebiyle artık pek ziyaret edilmiyor. Salgın nedeniyle evine kapananlar, kendi ekmeğini yapıp tarifini ve fotoğrafını sosyal medyada paylaşmayı tercih ediyor. Başarılı bir denemenin ardından hissedilen gururla paylaşılan ekmek fotoğrafları kimileri için “Instagram mahalle fırınına döndü” gibi söylemlerle espri konusu olsa da yapım sürecinden alınan keyfin ve pişme sürecinin sonunda hissedilen gururun bu kadar yoğun olması bu trendin COVID-19 döneminden sonra da devam edeceğini düşündürüyor.

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti?77

Dijital dönüşüm sağlandı

Bu salgın tam da teknolojinin çok geliştiği, dijital ortamların hayatımızın vazgeçilmezi olduğu bir zamanda yayılmış ve insanları evlerinden zorunlu olmadıkça dışarı çıkamaz hale getirmiştir. Bu nedenlerden dolayı, koronavirüs’ün sebep olduğu karantina süreci, ülkemizde ve tüm dünyada aslında var olan bir dijital dönüşümün hızlanmasını büyük oranda tetikledi. Çalışma hayatı da buna ayak uydurmak zorunda kaldı. İşletmelerde faaliyetlerini sürdürmek için uzaktan çalışma uygulamalarına hızlı bir şekilde geçiş yapmak zorunda kalındı. Esasında uzaktan çalışma sistemleri olan zoom, skype, teams vb. uygulamaları, işletmeler birçok faaliyetinde bir süredir genellikle ofislerden, toplantı odalarından kullanmaktaydılar. Bu dönemde özellikle Zoom video konferans uygulamasının kullanım oranında ciddi artış gözlenmektedir. Bugünlerde Endüstri 4.0 ile iş hayatının geleceği konusu gündemi meşgul etmekte. Bu vesile ile birçok banka da dijitalleşmenin ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle müşterileri ile çevrim içi kanalardan iletişim kurma çabasına girdi. Koronavirüs salgını döneminde esneklik, eğitim ve teknolojik altyapı yoluyla müşterilerin bankacılık işlemleri şube dışında yapılmakta.

GSM ve iletişim firmaları tarafından elde edilen verilere istinaden evde eğitim ve evde iş hayatı uygulamaları internet kullanımını %40-50 oranında, limitsiz tarifeleri % 90 oranında artırmıştır. Koronavirüs salgını online oyun sitelerinin ve karaoke gibi eğlence servislerinin trafiğini yüzde 200 artırmıştır. Kullanıcılar online oyunların yanı sıra e-spor tüketimini de % 60 oranında yükseltmiştir.İnternetteki video ve müzik gibi servislere de yoğun ilgi gösteren kullanıcılar, televizyondan izlenebilen video sayısında da ciddi manada artışa sebep olmuşlardır.

Koronavirüs salgınıyla birlikte evdeki teknolojik cihazların kullanımı arttı. Bu durum satışlara pozitif olarak yansıdı ancak üretimin yavaşlaması nedeniyle fiyatlar da ciddi oranda artış gösterdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank,  bazı elektronik aletlerin 2020’deki satış miktarlarını açıkladı. Bakan Varank’ın tweetinde yer alan rakamlara göre 2020’de Türkiye’de;

  • 10,8 milyon cep telefonu,
  • 1 milyon 353 bin tablet,
  • 983 bin bilgisayar,
  • 2,6 milyon televizyon,
  • 7,6 milyon beyaz eşya,
  • 773 bin otomobil ve ticari araç satıldı.

Sürdürülebilir yaşam gereçleri trend haline geldi

İklim krizi ve plastik atıklarla kirlenen okyanuslar derken çevresel kaygıların maksimuma eriştiği bir döneme girdik. 21. yüzyılın en etkin trendi olarak kabul gören sürdürülebilirlik kavramı çerçevesinde önümüzdeki 10 yıllık süreçte; iç mekân ve ürün tasarımcılarının, mimarların, üreticilerin, bilim adamlarıyla, mühendislerle bir araya gelip doğa anayı kızdırmayacak yeni ve yaratıcı ürünler yaratmaya odaklanacağı öngörüsü tüm trend analizcilerinin listesinde yer alıyor. Geleceğe dair distopik senaryolar kurgulayan tasarımcılar sürdürülebilirliği holistik düşünce şekliyle ele alıyor, üretimlerinde doğal kaynakların sürdürülebilirliğini ve sıfır atık felsefesini temel alıyorlar. Önümüzdeki yıllarda ürün tasarımından mimarlığa, içine tasarım giren her şeyin başlangıç noktasının doğa olacağını söyleyebiliriz.

Koronavirüs salgını sonrası hayatımızda neler değişti? yenigün4

Covid kuşağına merhaba

Covid nesli, bazı araştırmacıların pandemi sırasında doğan bebekleri tanımlamak için kullandıkları bir tabir. Z jenerasyonun bir alt kümesi olsa da salgının etkileriyle ileriki yaşlarda Z'den birçok açıdan farklılaşacak bir grup olarak nitelendiriliyor.

Pandeminin ilk dönemlerinden koronavirüs pandemisi sırasında doğan bebekler için ortada dolaşan bazı kavramlar vardı: Koronallar, quaranteens gibi. Ancak çok da gündemde kalmayan bu ifadelerin akabinde birçok araştırmacı C nesli ifadesini kullanmaya başladı. Bazı araştırmacıların koronavirüsün ortasında doğan bebekleri tanımlamak için kullandıkları bu ifade  pandeminin gelecek neslinin karşılığı olarak tarif edilebilir.  Bank of America tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre Pandemi ile birlikte Z kuşağı içerisinden doğan yeni bir alt nesil olarak tarif edilen Covid neslinin üyelerinin çoğu şu sıralar yeni yürümeye başlayan, dillerinden yeni yeni ilk kelimeler dökülmeye başlayan bebekler.