22.03.2019, 06:32

Koyun ve kuzularda sinirsel hastalıklar

Koyunlar, keçiler, kuzular ve oğlaklar bazı durumlardasinirsel belirtiler gösterirler. Bu belirtiler iştahsızlık, durgunluk gibibirçok hastalıkta görülebilecek olan genel belirtiler ile birlikte karşımızaçıkar.

Önce sinirsel belirtileri gözden geçirelim.

Sersem yürüyüş, nöbetler, saldırganlık gibi davranışbozuklukları, körlük, koma, dönme, ayakta duramama, aşırı salya akıntısı, başıbir yere örneğin, duvara veya yemliğe dayama, kasılmalar, başın arkaya veyayana doğru eğik tutulması, şaşılık, titreme, kas seğirmeleri, yatar pozisyon.

Bu belirtilerin biri veya birkaçı ile karşımıza çıkabilecekolan hastalıkları hatırlarsak; ilk akla gelen kuduz olabilir. Ama birbirinebenzeyen sinirsel bozuklukları birçok hastalıkta görebiliriz. O yüzden teşhiskoyarken bazen klinik belirtilerle yetinemeyiz. Laboratuvar tahlillerineihtiyaç duyarız.

Yukarıdaki belirtilerin akla getirebileceği hastalıklarılisteleyelim.

Bakır noksanlığı = enzootik ataksi, Hepatik Ensefalopati,beyin ödemi, beyin ve omurilik apsesi, Sepsis = mikroorganizmaların kanakarışması, Menenjit = beyin zarı yangısı, Scrapie = süngerimsi beyin hastalığı,Hidrosefali = beynin su toplaması, Sarcosporidiosis, Listeriosis, gebeliktoksemisi = gebelik zehirlenmesi, zehirlenmeler, Ensefalitis = beyin yangısı,Enterotoksemi, PEM = Poliensefalomalasi = Serebrokortikal nekroz = B1 vitamininoksanlığı, Delibaş hastalığı = Coenurus Cerebralis’ten kaynaklanan Coenurosis,burun kurdu = Oestrus ovis, 40°C’nin üzerinde sıcak ve nemli ortam, Tetanoz,Şarbon.

Bu uzun listeyi hızlıca kısaltarak, diğer belirtileri,hayvanın bulunduğu durumu değerlendirerek ayırıcı teşhise gidilebilir. Bazıhallerde laboratuvara başvurulabilir.

Bazı hastalıklar hakkında özet bilgi verelim.

Hepatik Ensefalopati, karaciğer sorunlarından kaynaklananamonyak birikiminin kana karışması, aşırı amonyağın beyinde hasara sebepolmasıdır. Bakır noksanlığı, gıdalarla veya katkılarla bakırın yeterincealınamadığı durumlarda ortaya çıkan doğmasal veya doğumdan 2 hafta sonra ortayaçıkan belin çukurlaşması, topal yürüyüş ve tüy bozuklukları gibi sorunlarıiçeren bir hastalıktır.

Gebelik döneminde şeker pancarı posası ile beslenen, amabakır takviyesi yapılmayan koyunların kuzularında görülme ihtimali fazladır.

Sarcosporidiosis kaslarda Protozoan kistlerinin yaptığı birhastalıktır. Bazen bu kistler beyine de yerleşebilir.

PEM = Poliensefalomalasi B1 noksanlığı olup, B1 vitaminisentezini önleyen sorunlardan kaynaklanır. Beyin ve omurilikteki apselerCorynebacterium pseudotuberculosis, Actinomyces, Streptococ, Trueperella gibimikroorganizmalar sebebiyle oluşur.

Koyunlarda Menengitis, (Menenjit) çoğunlukla göbekenfeksiyonlarından kaynaklanır.

Enterotoksemi (Çelerme), Şarbon, Sepsis gibi hastalıklar aniölümlerle sonuçlansa ve hayvanlar çoğunlukla ölü bulunsa da, ölmeden önce farkedilirse, sinirsel belirtiler gösterirler.

Koruyucu hekimlik;

Hastalıkların oluş sebeplerine göre önlemler alınmalıdır.Mineral vitamin ve enerji takviyeleri, aşısı olan hastalıklar için aşıyapılması, parazit mücadelelerinin sistemli bir şekilde sürdürülmesi, yenidoğanların göbek kordonunun iyotlu bir antiseptikle mutlaka temizlenmesi, silajkullananlar için bozuk silajdan uzak durulması, çevredeki köpeklerin parazityönünden ilaçlanması, aşırı nemli ve sıcak ortamlardan hayvanların korunması,küflü yemlerden ve zehirli otlardan küçükbaşların uzak tutulmaları şarttır.

 İyi gözlem, biyogüvenlik ve koruyucu hekimlikilkelerine eksiksiz uymak birçok hastalığın önlemidir.

 

Yorumlar

Gelişmelerden Haberdar Olun

@