Uzmanlar, İslam dininde zenginlerin yapması uygun görülen kurban ibadetinin, üzerine farz olmayanların şartlarını zorlamasıyla yürek burkan, utanç veren tablolara dönüşebildiğini söylüyor.

FADİME ALTANHAN/YENİGÜN- Kurban Bayramı’na sayılı günler kala kurbanlık telaşı Egelilerde heyecan yarattı. Hayat pahalılığında kurban kesme gayretine girenler şartlarını tekrar tekrar gözden geçiriyor. Bazı kurallar esnetilmeye çalışılıyor, Şafi mezhebinde sünnet Hanefi mezhebinde ise vacip olan ibadete farz ibadetlerden daha fazla önem veriliyor. Kurban konusunda kafaları kurcalayan soruların cevabını işinin uzmanlarından aldık.

İzmir'in her Kurban Bayramı öncesinde pazar sıkıntısı yaşadığını dile getiren İzmir Kasaplar Odası Başkanı Melih Şenkara, "Kurban pazarları tam bir mezbelelik. Türkiye'nin üç büyük şehrinden biri İzmir, bırakın Ankara, İstanbul'u Bursa'da bile kapalı kurbanlık satış yerleri, küçük mezbahalar, kesim yerleri olduğu halde İzmir'de biz hala eski dönemlerden kalma sistemlerle kurbanlıklarımızı kesmeye çalışıyoruz. Şehir dışından hayvan pazarlarına gelen kişiler çok zor şartlar altında satış yapıyorlar. Çünkü onlara kapalı alan sunamıyoruz. Bir tek Örnekköy'de Karşıyaka Belediyesi'nin kendi imkanlarıyla yaptığı örnek bir kurban pazar yeri var. Aynı zamanda burası küçük bir mezbaha niteliğinde. Bizim oda olarak önceliğimiz İzmir'in çeşitli ilçelerine bunu yaymak. Çeşitli belediyelere örnek pazar yerleri yaptırmak. Bununla ilgili önümüzdeki günlerde belediye başkanımızdan ve İzmir Valimizden randevu talebimiz olacak. Bizim için en önemli konu bu" dedi.

melih şenkara YENİGÜN

"İzmir'de bir tane mezbaha yok"

İzmir'in bir diğer sıkıntısının mezbahalar olduğunu belirten Şenkara, "Türkiye'nin en büyük kentlerinden biriyiz ancak bir tane mezbahamız bile yok. Belediyenin de mezbahası yok. Her ne kadar kesimhanelere belediyeler destek verse de yeterli gelmiyor. Çok vahşi bir ortam. Büyük sıkıntıların olduğu bir dönemin içerisindeyiz. Kurban Bayramı’nı uzun yıllardır bu şartlar altında geçiriyoruz. Sadece kurban zamanlarında değil diğer zamanlarda da bu bizim için büyük bir sıkıntı. Kesim yapan kasapların en büyük sorunlarından biri. Bende hayvanlarımı kestirmek için Manisa Turgutlu'ya gidiyorum. Çalıştığımız mezbahaların çoğu özel. Oda olarak işleri takip edip başında durabileceğimiz bir mezbahamız yok. Daha önce İzmir'de entegre bir mezbaha vardı ama bir türlü bizim kullanımımıza açılamadı. Açılmak istense dahi özel kişiler başvuru yapıp işletmesini aldılar. Sonrasında da hiçbir girişim olmadı" diye konuştu.

"12 kiloluk kuzudan kurbanlık olmaz"

Kurban pazarlarına gelen kurbanlıkların hepsinin küpeli olduğunu dile getiren Şenkara, kurban alırken dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi. Başkan Şenkara, "Pazara gelen hayvanların hepsi bağlı oldukları bölgenin tarım ilçe müdürlükleri tarafından kontrolleri sağlanıyor. Bu kontrollerden geçtikten sonra pazara geldiği için sağlıklı olduklarını söyleyebilirim. Ancak bunun dışında herhangi bir yerden kurbanlık alacak vatandaşların hayvanın vücudunda herhangi bir yara olup olmadığına, dişlerinin tam olmasına, burun akıntısının olmamasına ve ayaklarının üzerinde sağlam durup durmadığına dikkat etmesi gerekiyor. Tüm bular kurban vecibesini yerine getirmek için önemlidir. Ayrıca kurbanlıkların belli yaşın üzerinde olması ve kilosuna da dikkat etmek gerekiyor. 12-15 kiloluk kuzudan kurbanlık olmaz. Bazı yerlerde 12-15 kiloluk kurbanlık diye yazıyorlar. Bu kilolarda bir kuzudan kurbanlık olmaz. Kurbanlık fiyatları canlı baskülde 38-55 kiloya kadar olan kurbanlıklar 80 lira, 57-65 kilo arası 75 lira, 65 kilo üzeri de 68-70 lira aralığında" açıklamalarında bulundu.

İzmir sıfır karbon hedefini büyüttü İzmir sıfır karbon hedefini büyüttü

"Marketlere dikkat edin"

Marketlerin de vatandaşlar adına kurban kestiğine ve bu konuda dikkat edilmesi gerektiğine dikkat çeken Şenkara, "Biz insanlarımızın kestiği kurbanlar heba olmasın istiyoruz. Büyük marketler başta olmak üzere ki son dönemde küçük marketlerde bu furyaya katılıyor, vatandaş adına kurban kesiyorlar. Ancak vatandaşların dikkat etmesi gereken nokta Kurban Bayramından 2-3 gün önce kesilmiş hayvanları millere kurban diyerek satıyorlar. Yani et satıp kurban vecibesini yerine getirttiklerini düşünüyorlar. Bu çok büyük bir yanlış. Biz federasyon olarak bu işin bu şekilde devam etmesine dur demek istiyoruz. Marketlerin vatandaştan gelen yoğun talebi bir iki günde kesmesi mümkün değil. Bunu entegre mezbahalar bile yapamazken bu arkadaşlar nasıl yapıyor biz bu konuda izahat istiyoruz. Vatandaşlar bu konuda dikkatli olmalı" ifadelerini kullandı.

"Antibiyotik uygulaması yapılmamalı"

Kurban Bayramı öncesi hayvanlara farklı bir beslenme tarzı uygulanmasına gerek olmadığını söyleyen Veteriner Hekim H. Gökhan Özdemir, "Sadece nakil sırasında hayvanların yol stresine gireceği unutulmamalıdır. Dolayısıyla enerji kaybı artacaktır. Bu hususlar dikkate alınarak yüksek kalorili yemlerle desteklenebilirler. Kesinlikle kesimi düşünülen hayvanlara antibiyotik uygulaması yapılmamalıdır. Veteriner Hekim kontrolü ve bilgisi olmaksızın özellikle antibiyotik kullanılmamalıdır. Çünkü insanlardaki antibiyotik direncine ilişkin sorunların nedenlerinden biri de antibiyotikli etlerin tüketilmesi ve hayvanlarda bilinçsiz antibiyotik kullanımıdır. Hayvanların mutlaka belgelerine dair de bilgi almak gerekmektedir. Hayvanların geldiği yer, sağlık durumu gibi hususlar bu belgeler aracılığıyla da sorgulanmalıdır. Dış görünüşünde hepimizin bildiği gibi tüylerin yapısı, deri bütünlüğü, gözlerin canlı olması, ağız bölgesinde yaraların olmaması, diş yapısı, kulak küpesinin olması öncelikle bakılması gereken hususlardır. Dişi hayvanların kesim için tercih edilmemesi de önemlidir" dedi.

H. Gökhan Özdemir YENİGÜN (1)

"Trafik yoğunluğu azaltılmalı"

Hayvan sahiplerinin ve hayvanların bulundukları ortamın olumsuz hava şartlarından etkilenmeyecekleri barınma alanları oluşturulması gerektiğini söyleyen Özdemir, "Güvenlik açısından da gerek yetiştirici tarafından gerekse alanın sorumlusu kurum, kuruluş tarafından önlemler alınmış olmalıdır. Suluk ve yemliklerin hijyen koşullarına uygun olarak hazırlanması, altlıkların da temiz kalması sağlanmalıdır. Katı ve sıvı atıkların uzaklaştırılması için giderlerin de sağlıklı bir ortam oluşacak şekilde düzenlemesi gerekir. Yeterince çöp konteynırı, atık poşeti, temizlik elemanı ve akan su mutlaka sağlanmalıdır. Bilgilendirme ve uyarı amaçlı levhalar olmalıdır. Kurban Komisyonu tarafından belirlenmiş ücretler ve görevlendirilmiş kişiler hakkında vatandaş bilgi alabilmelidir. Hayvan pazarlarında oluşacak trafik yoğunluğu da düşünülerek bu konuda da önlem alınması önemlidir. Hem satış hem de kesim yeri olarak kullanılan büyük kapasiteli alanlarda bu durum daha çok önem arz etmektedir. Çünkü kesim işlemi tamamlandıktan sonra etlerin hava sıcaklığı da dikkate alınarak hızlı bir şekilde parçalanması, soğutulma aşamasına geçilmesi gerekmektedir. Uzun süre sıcak ortamda kalan etlerde bozulma kaçınılmaz olacaktır. Bu nedenle alandan seri bir şekilde uzaklaşabilmek için trafiğin de düzenlenmesi için çalışma yapılmalıdır" şeklinde konuştu.

"Refaha yönelik önlem alınmalı"

Hayvan refahı açısından nakil aşamasından itibaren uyulması gereken kuralların yasalarla belirlendiğini bu kurallara mutlaka uyulması gerektiğini söyleyen Özdemir, "Yetiştiriciler kendi hayvanlarının kesim yerlerine sağlıklı olarak da ulaşabilmesi için hayvan refahına yönelik önlemlere mutlaka uymalıdır. Özellikle çok sıcak geçen bu günlerde hayvanların çok sıkışık olarak nakledilmemesi, yol süresine uygun dinlendirmelerin yapılması, araç içi havalandırmasının şartlara uygun olması, susuz bırakılmamaları ve strese girmeden yolculuklarını tamamlamaları gerekmektedir. Kurban kesim yerlerine ulaştıklarında da birbirlerine olan mesafelerinin ayarlanması, altlıklarının temiz tutulması, su ve yeme ulaşmaları, gölgeliklerinin mutlaka olması gibi koşulların sağlanması önem taşımaktadır. Kesim esnasında gözlerinin bağlı olması ve birbirlerini görmemeleri de hem dini açıdan hem de refah açısından önemli ama maalesef çok da uyulmayan bir noktadır" açıklamalarında bulundu.

"Atıkların imha edilmesi önemli"

Kurban kesimi sırasında oluşan atıkları sokaktaki hayvanlar tarafından yemesinin mutlaka önlenmesi gerektiğine dikkat çeken Özdemir, "Hayvan görünürde sağlıklı da olsa kurban kesim yerlerinde oluşan atıkların çiğ olarak hayvanlar tarafından tüketilmemesi gerekmektedir. Zoonoz dediğimiz ve hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklardan biri olan Kist Hidatik hastalığının döngüsünü kırmak adına bu önemli bir önlemdir. Bunun dışında yine farklı paraziter hastalıkların da bu yolla döngüsü devam edebilmektedir. O nedenle sokakta hatta evinizde beslediğiniz kedi ve köpeklerin Kurban Bayramı sırasında atıklara ulaşmaması için mutlaka derin çukurlara gömülmesi gerekir. Kesim yerlerindeki konteynırlar kullanılıyorsa belediyeler tarafından sıklıkla bu atıkların toplanması ve hijyen açısından temiz tutulmaları sağlanmalıdır" ifadelerini kullandı.

"Kesime uygun koşullar sağlanmalı"

Kurban Bayramı’nın yaz aylarına denk gelmesi nedeniyle hijyen koşullarına daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini belirten TMMOB Gıda Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Uğur Toprak, “Bayram dolayısıyla hayvan satışı, et kesimi, tüketimi artmaktadır, ayrıca kurban kesemeyen ihtiyaç sahibi kişiler de bu vesilesiyle ete ulaşabilmektedir. Kesilen kurban etinin dağıtımında ve yapılan yemeklerde birçok olumsuzluklarla karşılaşılabilir. Bu kapsamda hem kesim hem de servis aşamalarında çok dikkatli olunması gerekmektedir. Kurban Bayramı’nda yapılan kesimlerin sayısının çokluğu uygunsuz koşullarda kesim yapılmasına neden olabilmektedir. Bu durum etin kesim sonrasında muhafazası ve tüketiminde birçok olumsuzluğa yol açmaktadır. Kurbanlık kesimlerinin güvenli koşullarda, sağlık riski yaratmayacak biçimde gerçekleştirilmesi sağlanıp, her aşamada risk kontrolleri yapılmalıdır. Mezbahalarda, belediyelerin belirlediği kesim alanlarında yapılan toplu ve bireysel kesimlerin ilgili meslek gruplarının gözetiminde yapılması, kontrol amaçlı olarak kayıt altına alınması önemlidir. Kesim sırasında, iç organların zarar verilmeden çıkartılması, kurbanlık hayvanlardan arta kalan atık maddelerin ayrı bir yerde toplanması ve usulüne uygun imha edilmesi gerekmektedir” dedi.

uğur toprak YENİGÜN (1)

"24 saat bekletilerek tüketilmeli"

Kurban Bayramı’nda dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan birinin de kesilecek hayvanlar olduğunu söyleyen Toprak, “Kurbanlık hayvanların veteriner hekim kontrolünde olması, kulak küpelerinin bulunması ve sağlıklı olmalarına dikkat edilmelidir. Kesim esnasında kullanılan bıçak, satır, balta vb. aletlerin temizlik ve dezenfeksiyonun sağlanması gerekmektedir. Mikrobiyolojik açıdan riskli gıdalar arasında bulunan etlerin korunması muhafazası, işlenmesi ve taşınması sırasında hijyen koşullarına dikkat edilmeli, gereken önlemler alınmalıdır. Kesilen etlerin hızlıca oda sıcaklığına getirilip buzdolabına alınması sağlanmalıdır. Etler, mümkünse 24 saat bekletilerek ölüm sertliğinin giderilmesinden sonra tüketilmelidir" açıklamalarında bulundu.

"Saklanma koşullarına uyulmalı"

Kurbanlık etlerin buzdolabında saklanmasında dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi veren Toprak, “Kurbanlık etin henüz kesim sıcaklığında iken buzdolabına poşet içinde veya hava alamayacak biçimde büyük parçalar halinde üst üste yığılması durumunda, etin hava almayan kısımlarında çok kısa sürede (2. gün) bozulma ve kokuşma görülecek, tüketimi sağlık açısından risk oluşturacaktır. Bu durumdaki et kesinlikle tüketilmemelidir. Buzdolabında dondurulmadan muhafaza edilen kurban eti, bütün veya parça olarak en fazla 3-4 gün, kıyma gibi boyutu küçültülmüş ise bir gün içerisinde tüketilmelidir. Dondurularak muhafaza tercih edildiğinde, küçük porsiyonlar halinde bir kez dondurulmasına özen gösterilmeli, et çözdürüldükten sonra tekrar dondurulmamalıdır. Sakatat ile et aynı ortamda bulundurulmamalı ya da muhafaza edilmemelidir. Etlerin muhafaza yöntemleri ve süresi kadar pişirme şekli de önem taşımaktadır. Etler mangal ve ızgara yapılacaksa yanma ürünlerinin oluşmasına engel olacak şekilde pişirilmeli, pişirme sonunda çiğ kalmamasına dikkat edilmelidir” dedi.