Su ayak izi ve badanacılar

Nurcan Etik'in 4 Aralık 2023 tarihli Yenigün Gazetesi'ndeki köşe yazısıdır.

İnsanlık tarihinin son zaman dilimlerine dek kamusal bir "mal" olan su, 20. yüzyılda kullanım değeri olan bir metaya dönüşmüştür. Bu durumun, tarımda Yeşil Devrim, denizcilikte Mavi Devrim gibi yeşil badanalarla (greenwash) aynı tarihlere denk gelmesi elbette tesadüf değildir. Yaşamın devamlılığı için olmazsa olmaz bir bileşen olan suyun, ticareti yapılabilir bir metaya dönüşmesi ile birlikte, insanlar tarafından tüketime bağlı olarak ne kadar su kullanıldığı da ölçülebilir bir hâle gelmiştir. İşte, insanlar tarafından tüketilen tatlı suyun ölçülebilirliği su ayak izi olarak tanımlanmaktadır. Su ayak izi, insanlar ve kurumlar tarafından ne kadar su tüketildiğinin kapsamını göstermektedir. Öte yandan su ayak izinde su kalitesini ve kullanımını temsil eden üç ana öğe bulunmaktadır:
1- Mavi su ayak izi: Ürünlere verilen ve çevreye geri dönen yüzey veya yeraltı suyu.
2- Yeşil su ayak izi: Yağmur ve nemden gelen buharlaşmış su.
3- Gri su ayak izi: Mal ve hizmet üretimi ile kirlenen su.
Endüstriyel Devrim'in, yaptığı her şeyi meşru kılmasını sağlayan sloganı: "Açlığı yok edeceğiz" ile birlikte artan nüfusu doyurma hedefinin yanında, ticarileşen suyun da eklenmesiyle, bir de "artan nüfusu sulayacağız" alt sloganını da eklemek yanlış olmayacaktır. Ekolojik krizin gittikçe zirvelere çıktığı bu dönemde, kuraklık, aşırı ve düzensiz yağışlar susuzluk tehlikesini de baraberinde getirmektedir. Bu nedenle, daha sürdürülebilir bir su kullanımı için su ayak izinin nasıl azaltılabilir olduğuna yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Bu noktada, su ayak izi nasıl azaltılır diyerek internette küçük bir araştırma yaptığımızda bilim insanlarının ortaya koyduğu çalışmalardan önce ilk olarak bazı danışmanlık şirketlerinin, bankaların, telekomünikasyon şirketlerinin, gazetelerin vb. "önerilerini" görmemizin dikkat çekici olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu önerilerde daha çok bireysel önlemlerin yoğunlaştığı görülüyor. Örneğin: "Evsel su kullanım düzeninde bazı ufak değişiklikler ile su ayak izini ciddi oranda küçültmek mümkün. Muslukları gereksiz açık bırakmayarak, bulaşık ve çamaşır makinesini tam kapasite çalıştırarak, sifon suyu kullanımını azaltarak, duş süresini kısaltarak vs. su tasarrufu yapılabilir. Bunun yanında, yaşam döngüsünün belirli aşamalarında toprak ve hava kirliliği ile beraber su kirliliğine de neden olan atıkları; pilleri, kimyasalları, plastikleri, atık yağları vs. bunlar için ayrılmış özel toplama yerlerine atarak da su ayak izini küçültebiliriz. Tabii daha köklü değişikler de mümkün; örneğin plastikleri olabildiğince hayatınızdan çıkarmak gibi. Beslenme alışkanlıklarınızı çok değil, bir miktar değiştirerek de yine su ayak izini düşürebilirsiniz. Kırmızı ve beyaz et, çay ve kahve gibi su ayak izi yüksek gıdaları daha düşük oranlarda tüketerek işe başlayabilirsiniz."
Bu öneriler elbette bireylerin fazla su tüketimini önlemesi açısından önemlidir fakat su ayak izini, susuzluğa çare olarak hızlı bir şekilde azaltması gerekenler öncelikle bireyler midir? İnternette öncelikle sermaye sahiplerinin, devletin veya kamu kurumlarının su ayak izini azaltmasını sağlayacak önerileri neden görememekteyiz?
Hızlı ve etkin çözümlerin, bireylerin eylemlerinden değil, -ama yavaş ve kalıcı çözümler elbette bireylerin eylemleriyle gerçekleşecektir, ancak bizim vaktimiz yok!- sermaye ve devletin eylemlerinden ortaya çıkacağı açıktır. Sürdürülebilirlik kavramını diline pelesenk etmiş yeşil badanacıların birer yeşil badanacı olduğunu hızlıca görmemiz ve gerek devlete gerek kamu kurumlarına gerekse sermayeye esas sorumluların onlarda olduğunu acilen yüzlerine tekrar tekrar vurmamız gerekmektedir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Nurcan Etik - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.



Anket Urla Belediye Başkanı Kim Olmalı?
Tüm anketler