‘Edebiyat yoldan çıkarır mı?’

Bu başlık Ege Çağdaş Eğitim Vakfı-EÇEV’in 2 -3 Aralık 2023’te dokuzuncusunu düzenlediği “ İzmir Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Günleri” etkinliğinden.

Tabii etkinliğin içinde ‘işlikler’ de vardı; çocukların dünyasına ilişkin.

Masallar, çocuk şiirleri, oyunlar, çocukların anlam dünyasına ilişikin daha pek çok başlık...

Benim en çok hoşuma giden edebiyatla bağ kuran paneldeki bu başlıktı.

Bu da etkinliğin bana göre niteliğini gösteriyor.

‘Edebiyat yoldan çıkarır mı?’

“Edebiyat Yoldan Çıkarır mı?” başlıklı oturumdan bir an…

***

Hatay’daki SEV Koleji’ne gittiğimde salon doluydu.

Tabii herkes çocuğunun iyi yetişmesinin peşinde.

Bunun için olan biteni takip eden bir ebevyn grubu var belli ki.

Biliyoruz çocuk evden başlayıp okula, oradan topluma giden bir süreç içinde olgunlaşıyor, iyi yurttaş oluyor.

Ama bu uzun yolda çocuğun okuduğu kitap, dinlediği masal, oynadığı oyun, edindiği arkadaş ve daha pek çok öge etkili.

***

Sevgili Bekir Yurdakul yönlendiriyordu paneli, konuşmacılar ise; Hatice Demir, Mehmet Erkurt, Neslihan Kansu Yetkiner ve Yıldıray Karakiya idi.

Hepsi kendi alanında uzman, kimi çocuk kitabı yazarı, kimi akademisyen, kimi yayınevinde editör...

Dolayısıyla anlatılanlar da ilgiyle dinlendi.

Elbette çocuk kitaplarına ilişkin; kullanılan dil, estetik, kurgu, görsellik ve hikâyenin anlatılması gibi unsurlar hep tartışılagelmiştir.

Buna bir de bütün bu olanların çocuğun dünyasıyla ilintisi, onun gelişim pedagojisine uygunluğu eklenebilir...

Bu konu başlıkları elbette yer yer tartışmaya açıldı ama esas üzerinde durulan, çocuk kitaplarının daha yazım aşamasında geçirdiği manipülasyonlar, sansürlemelerdi.

***

Sansür işi galiba daha işin başında yayınevinden başlıyor; bastığı kitabın çok satmasını istiyen yayınevi bu kez toplumdaki en geride kalmış ‘hassasiyet’leri bile dikkate alıyor.

Mesela domuz adı geçiyorsa bir metinde o kısım atlanıyor, kitaptan çıkarılıyor.

Bunu bizzat anlatan yayınevi editörü idi.

Buna bir de devletin ‘toplum mühendisliği’ni ekleyin.

Çünkü çocuktan başlayarak topluma yön vermek iktidarların temel konulardan biri.

Şimdilerde her yere imam hatip okulu açılması, mimaride güya Selçuklu tarzının benimsenmesi bu anlayışın sonucu olsa gerek.

Bu anlayışın eğitimde, müfredatta yaptıkları da ortada.

Varın bir de çocuk kitaplarını düşünün!

***

Gene paneldeki konuşmacılardan biri anlatıyordu; bir matematik kitabında mesafe kavramı falanca camiden, filanca mescide diye tarif ediliyor artık.

Burada amaç matematiğin evrensel kavramları yerine ‘milli’ ve ‘ yerli’ denen İslami terimleri koymak oluyor.

‘Edebiyat yoldan çıkarır mı?’

9. Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Günleri Düzenleme Kurulu, yazar Behiç Ak’la…

***

Ben gene başa, ‘Edebiyat yoldan çıkarır mı?’ konusuna dönmek istiyorm:

Edebiyat insanı nasıl etkiler ve çocuğun dünyasına ne katar?

Elbette edebiyatın kısa erimli olumlu bir çıktısı beklenemez.

Ama estetikle beslenmiş has edebiyatın, eleştirmen Semih Gümüş’ün deyişiyle, denizin öte yakasındaki kara parçasını göstermek yerine, okuyana orayı ve belki daha geniş bir dünyayı hayal ettirmeyi başarması muhtemeldir.

Başka bir deyişle edebiyat, somut olanın yerine soyut olanı bize gösteriyor, dolayısıyla düşünce dünyamız daha geniş bir açıya oturuyor. Dünyamız genişliyor.

Çocuk kitapları da bu ilkelerden hareket etmeli; didaktik, çocuğa ‘öğreten’ değil, hissettriren, zengin bir dünyanın kapılarını aralayan nitelikte olmalı.

Böyle bakınca edebiyat elbette bizi de çocukları da doğru yola çeker.

***

Etkinlikte Muzaffer İzgü Çocuk ve Gençlik Edebiyatına Emek Verenler ödül töreni de vardı.

Bu yıl ödüle Gülten Dayıoğlu ve Adnan Binyazar layık görülmüştü.

Dayıoğlu, bilindiği gibi çocuk edebiyatının ülkemizde kurucularından biri.

Binyazar da Emin Özdemir’le birlikte Türkçeye, edebiyata, aydınlanmaya gönül veren adlardan. Bizim kuşağın âdeta Türkçe öğretmeniydi Binyazar ve Özdemir.

Törene gelemeyen Binyazar’ın ödülünü onun isteğiyle şair-yazar Hidayet Karakuş alırken bu duruma dikkat çekti; Adnan Binyazar, Gülten Dayıoğlu ve Muzaffer İzgü adlarının aynı karede yer almasının sevindirici olduğunu vurguladı. “İki büyük usta da emekleriyle bu ödülü hak etmiştir.” diye ekledi.

EÇEV’e ve etkinliğe destek veren kuruluşlara teşekkür etmek gerekiyor.

İzgü Emek Ödülü’nü EÇEV YK Başkanı Yıldız Ünsal ve öteki dostlarla veren Muzaffer İzgü’nün oğlu Ahmet Şahin İzgü’nün aramızdan ani/ zamansız ayrılışı hepimizi çok üzdü. Yakınlarına, dostlarına, hepimize baş sağlığı ve sabır diliyorum.

‘Edebiyat yoldan çıkarır mı?’

Ahmet Şahin İzgü

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Salim Çetin - Mesaj Gönder

# İzmir

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.



Anket Urla Belediye Başkanı Kim Olmalı?
Tüm anketler