Sayıştay Raporu’nu okumak: Üretici hakkı, tüketici sağlığı

Tarımsal amaçlı Kooperatif ve Birlikler üreticilerin ve tüketicilerin kalkınması için vazgeçilmez unsurlardır. Kooperatifler 18. yüzyıldan bugüne var. Üyelerine karşı sorumludur. Amaçları şirketler gibi kar etmek değildir. Tüm dünyada Toplum Yararı Kuruluş olarak tanımlanırlar.

Mustafa Kemal Atatürk’ün kooperatiflerle ilgili sözlerinin altını çiziyorum: “Kooperatif yapmak, maddi ve manevi kuvvetleri, zeka ve maharetleri birleştirmektir. Yoksa bir zayıf ile bir kuvvetlinin birleşmesinden bahsetmiyorum. Birleşmenin böylesi, zayıf olanın kuvvetliye esir olması demektir.” Sayıştay bazı belediyelerin ilçelerdeki tarım üreticisine destek amacı ile ücretsiz dağıttığı gıda paketleri için satın aldığı paketli ve ambalajlı ürünlerin alınmasına dur demedi. Yasa ve yönetmeliklere uygun olarak ‘bizzat alınan ürünün işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek ve satmak üzere alınması gerekir’ dedi. Al, ama raporda söylenen gibi yasaya uygun al dedi. 5200 Sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'na göre  birlikler üyelerin pazarlama gücünü artırıcı tedbirleri alır diyor. Bu ne demek? “Satılan ürünlerden kesilecek sadece hizmet payını alır, birlikler üyelerine kar payı dağıtamaz demek. Paketlenmiş ve etiketlenmiş ürün alan belediyelere ürün satan Kooperatif veya Birliklerin, yasaya göre  kazançları direk üyelere verilmeyeceğine göre nereye gidiyor? Genel olarak ticari statüdeki ‘İktisadi İşletmelerine’. İşte tam bu noktada Sayıştay, eğer belediye olarak sen direk birlik ve kooperatiften üreticinin ürününü alıyorsan; ‘işlenmemiş, sanayi ürününe dönüşmemiş, etiketlenmemiş ürünü alacaksın ve sen bunu değerlendireceksin’ diyor. Bu şekilde ticari nitelik kazanmış ürün alacaksan ihale yap, piyasadaki aktörlerle haksız rekabet yaratma diyor. Birlik ve Kooperatiflerden alınan ürünler için ödenen bedelin üretici çiftçiye ulaşıp ulaşmadığının tespiti için tek tek muhtahsil makbuzlarının kontrol edip onaylanıyor olması da önemli. Gerçekten söz edilen destekler binlerce üreticiye ulaşıyor mu? Eğer destekler İktisadi İşletmeye aktarılıyorsa kimler tarafından paylaşılıyor. İşte tam bu noktada Mustafa Kemal Atatürk’ün sözü devreye giriyor. ‘Zayıf olan üretici, kuvvetliye esir olmayacak'. Bedellerin büyük kısmı iktisadi işletmedeki yöneticilerin veya bir kısım büyük çitfçinin-üreticinin-yetiştiricinin muhtahsil makbuzları üzerinden aktarılıyor ise adı geçen tarımsal desteklerde kafaları karıştıran bir şeyler var demektir. Örneğin herhangi bir Kooperatif ve Birlikten ihalesiz paketlenmiş-etiketli mal alınmış. Bu bedelin yüzde kaçı üyesi 5-6, 10 bin olan Birliğin, kooperatifin kaç üretici üyesine ulaşmış. Eğer bu rakam üyelerin çoğunluğuna ulaşmış ise, tarım üreticisine hakkaniyetli destek olur. Ayrıca halka dağıtılan  gıda paketindeki ürünlerin analiz raporları istenmeli. Bu durum tüketici sağlığı açısından önemli.

Özet: Bir kısım Tarımsal Desteklerin Dayanılmaz Hafifliği-Ağırlığı kafaları karıştırıyor. Kafaların karışmaması için Sayıştay ara raporunu iyi okuyup, iyi analiz etmek gerekiyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Alptekin Düven - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.



Anket İzmir'de Toplu Ulaşımdan Memnun musunuz?

Yenigün Gazetesi - İzmir haberleri https://yenigun.com/google-news.xml https://yenigun.com/sitemap.xml/ https://yenigun.com/sitemap-latest.xml