Afetlere dirençli gıda sistemleri

Sevgili dostlar;

Malum önemli deprem kuşaklarından birinin üzerinde yaşıyoruz. Bu yazımızda afetlere dirençli gıda sistemleri üzerine konuşalım istedim.

Kentleri afetlere dirençli hale getirebilmek önceliğimiz olmalı. Çünkü, afetlere karşı kırılgan olan bir kentte afetlere dirençli bir gıda sisteminden bahsetmek neredeyse olanaksız. Afetlere dirençli kentler doğal afetlere karşı dayanıklı olan ve bu afetlerin neden olduğu hasarları en aza indirmek için tasarlanan kentler, dirençli kent ise, meydana gelebilecek yıkıcı durumlara karşı acil durum yönetimi, afet yönetimi ve risk yönetimi açısından hazırlıklı kentler olarak adlandırılır.

Afete dirençli kent oluşumu, bütüncül bir yaklaşımı benimser. Afete dirençli kent odağında yerel yönetimler oldukça etkin roldedir. Yerel yönetimler olası afetlerle ilgili önlemler almak, kent sakinlerini bilgilendirmek vb. noktalarda önemli görevler üstlenirler. Kriz yönetimi konusu, afete dirençli kent planlamalarında en önemli noktalardan biridir. Özellikle nüfusun yoğun olarak yaşadığı kentlerde, afet öncesinde, afet sırasında ve afet sonrasında insanların ihtiyacı olan kontrolü ve güveni sağlamak için doğru bir kriz yönetimi uygulaması şarttır. Sürdürülebilirlik çerçevesinde ilerleyen dirençli kent yaklaşımı aynı zamanda gelecek odaklı bir bakış açısına sahiptir.

Günden güne kentlerin direnci görece olarak arttırılsa da hala pek çok kentimiz yeterli dirence sahip değildir. 1939’da Erzincan’da, 1999’da Gölcük’te, 2013’te Van’da, 2020’de İzmir’de ve 13 milyon insanın yaşadığı 11 kenti etkileyen 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerde bu durum tüm çarpıcılığıyla gözlemlendi. Söz konusu depremlerden sonra çok sayıda binanın yıkılması, altyapı ve ulaşım sistemlerinin ciddi hasarlar alması gibi olaylar karşısında düzenli ve dirençli bir kentleşmenin ne denli önemli olduğunu bir kez daha görüldü. Bununla birlikte depremden sonra oluşan endişe ve kargaşa ortamını en etkili şekilde yönetebilmek için risk yönetimi kapsamında önceden belirlenmiş stratejilerin olması ve bu stratejiler doğrultusunda hareket edebilme yeteneğinin bulunması da kritik bir öneme sahip. Ayrıca deprem sonrası dönemde acil afet ve kriz yönetimi de en az afet öncesi dönem kadar önem taşımakta.

Afet yönetimi kavramı bir yandan hazırlık, tahmin, kayıp ve zararların azaltılması ile birlikte erken uyarı sistemleri gibi faaliyetlerle risk yönetimi çerçevesinde afet öncesi eylemleri içerirken bir yandan da müdahale, iyileştirme, etki analizi ve yeniden yapılanma gibi çalışmalarla da kriz yönetimi çerçevesinde afet sonrası yönetim süreçlerini bünyesinde barındırır. Bu kapsamda etkili bir afet yönetimi süreci afet öncesi, sırası ve sonrasında gerek duyulan tüm çalışmaları kapsar.

Afet yönetimi sürecinde önemli bir kavram da afet lojistiğidir. Afetten etkilenen kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü araç, gereç ve tüketim malzemesinin ilk üretim noktasından son tüketim noktasına kadar etkin ve verimli şekilde gönderilmesi ve depolanması, afet lojistiği kavramının karşılığıdır. Genellikle bir afet yaşandığında günlük sarfiyatın çok daha üstünde malzeme kullanımı ihtiyacı ortaya çıkar. İhtiyaç duyulan her türlü malzemenin temin edilmesi ve kullanılacak bölgeye gönderilmesi afet lojistiğinin, dolayısıyla afet yönetimi sürecinin bir parçası. Afet lojistiğinin başarıya ulaşabilmesi için lojistik merkezlerinin ve ulaşım hatlarının afete karşı en etkili kullanılacak şekilde planlanması gerekir. Bununla birlikte afetlerin yaşanmasının olası olduğu yerlerde kalıcı hava, kara ve deniz lojistik üslerinin kurulması ve sürekli işler halde kalması gerekir.

Kriz yönetimi, afet yönetimi süreci çerçevesinde, özellikle afet anında ve sonrasında yürütülen arama kurtarma, sosyal yaşamın tekrar normale döndürülmesi ve iyileştirme gibi çeşitli faaliyetlerden oluşan bir evredir. Doğal afetlerle mücadelede kriz yönetimi ve iletişimi, en az risk ve afet yönetimi kadar önemlidir.

Dirençli Gıda Sistemi; ekonomik, ekolojik, sağlık vb. ile ilgili bir şok, afet ya da mevsimsel dalgalanmalar nedeniyle gıda güvencesinin hasar almayacağı bir durumu tasvir eder. Kentler, kendi kendisini döndürebilen, kooperatifçiliğini (üretici, tüketici ve lojistik) güçlendiren, tohumundan yemine, gübresine kadar yerelde üretip yerelde tüketebileceği dirençli bir gıda ağı oluşturmak zorundadır.

Unutulmamalı ki, herkesin yeterli gıdaya erişim hakkı vardır. Bu hak, uluslararası yasalarca tanınır ve açlıktan muafiyeti içerir. Afet durumlarında devletler ihtiyacı olanlara gıda temin eder, ancak kaynakları yeterli değilse uluslararası yardım da talep edebilir. Yeterli gıdaya erişim hakkı su, sanitasyon, sağlık ve barınma haklarıyla ilişkilidir. Afetlerde yeterli gıdaya erişim ve gıdanın besin değerlerinin korunması, insanların hayatta kalmaları ve toplumun kriz sonrası toparlanması için önemli unsurlardandır.

Alanlarda çıkarılacak yemekler sadece karın doyurmak için olmamalı, ihtiyaç sahiplerinin ve gönüllülerin eksiksiz beslenmeleri, sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişim hakları tam olarak karşılanmalıdır. Sağlıklı, güvenilir gıda ve temiz suya erişimin bir insan hakkı olduğu unutulmamalı, doğal afetten sağ kurtulmuş insanlar ve afet alanlarında çalışan arama kurtarma ekipleri gıda güvenliği kaynaklı bir riske maruz bırakılmamalıdır.

Bu konuda daha çok yazılacak ve konuşulacak konu mevcut. İlerleyen haftalar için bir virgül koyarak bu hafta için burada son verelim.

Dostlukla & Dayanışmayla

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İ. Uğur Toprak - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gazete Yenigün Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gazete Yenigün hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gazete Yenigün editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gazete Yenigün değil haberi geçen ajanstır.



Anket İzmir'de Toplu Ulaşımdan Memnun musunuz?

Yenigün Gazetesi - İzmir haberleri https://yenigun.com/google-news.xml https://yenigun.com/sitemap.xml/ https://yenigun.com/sitemap-latest.xml