20.09.2021, 00:29

Nereden Nereye

Bugün yazacağım konu ihracat desem, kimsenin şaşıracağını tahmin etmiyorum. Uzman olduğum konularda yazmak ayrı bir zevk olsa da insan bazen üzülmüyor da değil.

NEDEN Mİ?

Planlanan ile gerçekleşen arasındaki fark çok fazla oluyorsa üzücü. Bu fark olumlu ise acayip sevindirici iken, bu fark olumsuz yönde ise maalesef üzücü oluyor. (Buradan çıkan sonuç herhalde ağırlıklı olarak üzüldüğümüz yönünde)

HEYECANLANMIŞTIK

Yıllar önce ilk defa uzun vadeli bir plan açıklanmıştı. 2023, 500 milyar dolar ihracat hedefi. Açık ve net söyleyeyim uzun vadeli planlar ve bu planlar kapsamında oluşturulacak politikalar pek alışık olduğumuz konular değildi. Kapatılan, Devlet Planlama Teşkilatı bile 5 yıllık planlar yaparken, bu planlar 5 yılı aşarak bir vizyon planlaması olmuştu Ulaşamasak bile böyle bir projeksiyon vizyonu gerçekten inanılmaz heyecanlıydı.

ULAŞMASAKTA, DEMEKTEN KASTIM

500 milyar olmasın, hadi 400 olsun hadi biraz daha inelim. 375 olsun … tamam tamam 350’de sabitleyelim. Daha mı aşağı işte o zaman üzülmeye başlıyoruz. En azından ben.

ŞİMDİ GÜNÜMÜZE GELELİM.

Yaklaşık 2 hafta önce Orta Vadeli Program (OVP) açıklandı. Açıklanan OVP kapsamında, 2023 ihracat hedefi ise 242 milyar dolar. Bu rakamda, Genel Ticaret Sistemine göre dolayısıyla teknikte olsa belirtmek gerekmekte.

DAHA DA YAKINA GELELİM

Cumartesi, Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) düzenlediği "2020 İhracatın Şampiyonları Ödül Töreni” yapıldı ve tabi ki de burada öznemiz İhracat idi. İhracat rekorları hakkında oldukça da konuşuldu. (Haklı olarak)

FAKAT

2023, 500 milyar dolar hedefi önümüzde dururken, geriye yönelik 12 ayın yıllık ihracat değeri 200 milyar dolar eşiğini aştı diyorsak, 2021 yılı için ihracat hedefimizde 211 milyar dolar diyorsak (diyebiliriz ve demeliyiz ve başarı olarak belirlenen psikolojik eşik olan 200 milyar dolar aşmamız önemli iken)

ŞUNU DA DEMELİYİZ

500 milyar dolar hedefinden büyük oranda sapma varken ve 200 milyar doları aştık diye seviniyorken, nerelerde eksiğimiz oldu da gerçekleştiremedik ve bu küçük (belirlenen hedefe göre) rakama dahi sevinebiliyoruz diye sorgulamak gerekmekte.

BEN KENDİ ADIMA SORGULAYIM BİRAZ

Gümrük Birliği gibi, dış ekonomi politikamızı esir alan bir yapı varken, geçmişten günümüze kadar gelen ihracat teşviklerinde herhangi bir performans kriteri koymaz iken, Eximbank gibi bir kuruluşun faizsiz bir kredi desteği sağlamıyorken vb.

EVET

Bırakın 500 milyar dolar hedefini, ilk defa 2007 yılında 100 milyar dolar eşiğini geçtiğimiz (107 milyar dolar) yıldan tam 14 yıl sonra 200 milyar dolar eşiğini geçtik diye seviniyorsak veya tam 15 yıl sonra 2021 yılında hedefimiz 211 milyar dolar diyorsak. İhracat özelindeki kurumların ve dış ticaret politikalarının yeni baştan hem de yapısal olarak gözden geçirilmesi gerekmekte değil mi?

SONUÇ: Hedeflenen planlar gerçekleşmeyebilir bu olağan bir sonuç olarak da görülebilir. Önemli olan gerçekleşmemesinden ziyade varsa hataları ve eksiklikleri tespit edip, bunları düzeltmektir.

Yorumlar