Bu haftaki konumuz kısa çalışma ödeneği.

Kısa çalışma ödeneği nasıl hak edilir? Kimler alır? Ne kadar ücret alınır?

Kısa çalışma ödeneği de işsizlik sigortasında olduğu gibi kanun ile düzenlenen ve sosyal devlet olmanın gereklerinden biri olarak kanun ile katılımı zorunlu olan bir düzenlemedir. İstenmeyen durumlar gerçekleştiğinde çalışanların daha az mağdur olmalarını amaçlar.

Kısa çalıma ödeneği ; çalışma hayatında çeşitli sebeplerden doğan aksamalardan, gerek genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle iş yerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın iş yerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, iş yerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir.) sigortalılara çalışamadıkları dönem için kısa çalışma ödeneği ödenebilir.

Kısa çalıma ödeneği şartları ; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği başlıklın Ek 2’inci maddesinde” Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle iş yerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya iş yerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durdurulması hallerinde, iş yerinde üç ayı aşmamak üzere kısa çalışma yapılabilir.

Bu Kanuna göre sigortalı sayılan kişileri iş sözleşmesine tabi olarak çalıştıran işveren, kısa çalışma talebini, derhal gerekçeleri ile birlikte Türkiye İş Kurumuna, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı sendikaya bir yazı ile bildirir.

Talebin uygunluğunun belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar, ilgili kurum ve kuruluşların da görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. 16.03.2020/71-2 Kısa çalışma halinde İşsizlik Sigortası Fonundan kısa çalışma ödeneği ödenir.

İşçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi gerekir. (Son üç yıl içinde 600 gün prim ödeme ve son dört ayda kesintisiz prim ödeme.) Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, 4857 sayılı Kanunun 39’uncu maddesine göre 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemez. Bu yönü ile işsizlik sigortasından daha fazla ödenek almak mümkün oluyor.

Kısa çalışma ödeneği işçinin işsiz zorlayıcı sebeplerin gerçekleşmesinden sonra bir hafta geçince başlar. Yani ilk yedi gün için kısa çalışma ödeneği ödenmez. Kısa çalışma ödeneğinde geçen süreler kısa çalıma ödeneğinden sora işsizlik sigortası alınması halinde işsizlik sigortasından kısa çalışma ödeneğinde geçen süreler düşülür. Kısa çalışma ödeneğindeki diğer durumlar işsizlik sigortasında olduğu gibidir. Kısa çalışma ödeneği üç ay için ödense de Cumhurbaşkanlığı kararı ile uzatılabilir.

Kısa çalışmanın amacı çalışanların belli dönemlerde elde olmayan sebepler ile çalışmaması durunda gelir kaybını belli süre ve tutar ile olsa da telafi etmektir. Bu tutar ve süreler yetersiz olsa da çalışanın yaşamını devam ettirmesine katkı sunman bir haktır.