Fadime Kuzu ALTANHAN / YENİGÜN - Yaşadığımız coğrafyada köklü bir geçmişe sahip olan hamam kültürü pandemiden sonra yeni normale geçilmesiyle adeta kabuk değiştirdi. Salgın döneminde evden çıkmayan kadınlar hamamlara büyük ilgi gösterdi. Bu ilgi sektördeki işletmelere farklı bir vizyon kazandırırken nitelikli personel sıkıntısı gün yüzünü çıktı.


Türk kültüründe hamamların özel bir yere sahip olduğunu ifade eden İzmir Hamamcılar ve Banyocular Odası Başkanı Nafi Karaca, "Türk hamamları geçmişten günümüze önemli bir eğlence ve dinlenme ve sosyalleşme yerleriydi. Eskiden anneler oğullarına hamamda kız beğenir, mahallenin kadınları hamamda bir araya gelerek hem sohbet eder hem de eğlenirdi. Kadınlar gelin hamamı, kına hamamı, loğusa hamamı yapmak için bu özel mekanları tercih ediyordu. Günümüzde bu gelenekler devam ettirilmeye çalışılıyor. Özellikle pandemiden sonra başlayan yeni normal sürecinde İzmir’deki işletmelerimize hanım kardeşlerimiz büyük ilgi gösterdi. Gördüğümüz ilgiden memnun olmamız gerekirken yaşadığımız bazı sorunlar yüzümüzü güldürmüyor" dedi.
 

hamam nafi karaca-yenigün (2)

KADIN TELLAK BULAMIYORUZ
 

Hamam işletmelerindeki en büyük sermayenin yetişmiş personel olduğuna dikkat çeken Başkan Karaca, "İzmir Türkiye’nin batıya açılan modern kenti. Kentimizdeki gençler ve yurttaşlarımız hamam sektöründe çalışmaya sıcak bakmıyor. Genellikle hamamlarda çalışmak üzere Sivas, Tokat illerinden kadınlar bize geliyor. Benim hamamımda da 6 tane personel çalışıyor ve bunların 4 tanesi Sivas ve Tokat illerinden. Yeni nesil bu işi yapmak istemiyor" şeklinde konuştu.
 

KAZANÇLARINI KENDİLERİ BELİRLİYOR


Sektörde nitelikli personel sıkıntısı nedeniyle çalışanların dolgun ücretler aldığına vurgu yapan Başkan Karaca, "Hamamda tecrübe sahibi kişiler el üstünde tutuluyor. Ne kadar iş yaparlarsa kazançları da o kadar fazla oluyor. Hamama gelen kişi kese, masaj ne yaptırmak istiyorsa onun ücretini veriyor ve bu para tellağın cebine kalıyor. Ben onun kazandığı paraya karışmıyoruz. Akşam evine giderken kaç tane müşteri yıkadıysa onun parasını alıp gidiyor. Hamamcılara olan tek faydası ise tellağın aynı zamanda hamamın temizliğini de yapması. Erkek personel bulmakta da sıkıntı yaşıyoruz ancak kadın tellak bulmak daha zor" dedi.
hamam 4-yenigün

BAHŞİŞ PAZARLIĞI ZORLUYOR


Hamama giden vatandaşların kaliteli hizmet almasından yana olduklarını belirten İzmir Hamamcılar Odası Başkanı Nafi Karaca, "Hamam çalışanlarımız müşterilerin köpük ve kese gibi ihtiyaçlarını karşılıyor. Verilen bahşişlerin yüksekliği verilen hizmetin kalitesini etkilememesi gerekiyor. Ama zaman zaman tellakların yüksek bahşişi talepleri vatandaşları hamama gelmekten soğutabiliyor. Normalde 25 liraya kese yaparlarken daha güzel yıkayayım diyerek 45-50 lira gibi ücretler isteniyor. Bu durumda vatandaş hamama bir geliyor ikincisinde gelmiyor. Vatandaş zaten 45 lira hamama veriyor üstüne birde tellakların pazarlığı olunca fiyatlar artıyor. Eğer pazarlık yapılmasa müşteri bana haftada bir gün bile gelse yeter" şeklinde konuştu.
 

"PERSONEL İÇİN DÜZENLEME İSTİYORUZ"


Personelle iş veren arasında herhangi bir sözleşmenin olmaması ve maaş usulü çalışmaması nedeniyle hukuki olarak bazı sıkıntıları yaşandığını ifade eden Karaca, "İşletmeyle personel arasında bir sorun olduğunda ve mahkemeye başvurulduğunda bize hangi şartlarda ne kadar yevmiyle çalıştığı soruluyor. Ancak personel kendi namına çalıştığı için elimizde bir şey yok. Bu nedenle mahkemeye gittiğinde işveren ne kadar haklı da olsa mahkeme personeli haklı buluyor. Bu da bizim için sıkıntı oluyor. Personelin kendi sigortasını ya da Bağ-Kur’unu kendisi yaptırması gerekiyor ancak cebine biraz daha fazla kalsın diye yaptırmıyor" diye konuştu.

Yılbaşından sonra Ankara'da görüşmeler yapacağını ifade eden Karaca, "Görüşmelerden sonra personelin kendi namına çalıştığını ispat etmek ve vergilendirilmesini sağlamak adına çalışmalar yapacağım. Biz personelinde vergisini vererek devlete katkıda bulunmalarını istiyoruz. Sigortalarını yapmalarını istiyoruz. Eğer ki hamamcı esnafı için böyle bir düzenlemeyi yapabilirsem hem benim için hem de Türkiye'deki bütün esnaf için çok başarılı bir çalışma olur" açıklamalarında bulundu.

 
HAMAMLARDA SU SIKINTISI


Hamamcılar olarak maliyetlerinin yükseldiğini ifade eden Karaca, "Pandemide oldukça azalan işlerimiz yavaş yavaş artmaya başladı. Şu anda masraflarımızı çıkarabiliyoruz. Hamamlarda su sıkıntısı da yaşanıyor. Bir bayan dört erkeğin döktüğü suyu döküyor. Eskiden bayan ve erkeklerin fiyatları farklıydı ancak biz fiyatları aynı yaptık. Fiyatları aynı ama kullandıkları su farklı. Eskiden amme hizmeti yapıyoruz diye belediye tonaj farkı veriyordu. Ancak suyun fazla kullanılmasından dolayı bunu kaldırdılar. Suyu fazla kullanıyorsun diyorlar ama onlar bana kiloyla su verirken ben müşterilere kilosuz su veriyorum. Belediyelerden de artık uygun fiyata su alamıyoruz. Hatta sarfiyat nedeniyle evlerde kullandığımız sudan biraz daha fazla ücret ödüyoruz" diye konuştu.

"TURİSTLER TARİHİ HAMAMLARI İSTİYOR"


Yurt dışından gelen insanların Türk hamamlarını merak ettiğini ifade eden Karaca, "Pandemi döneminde gelen turistlerde bir tedirginlik oldu. Ancak yıldızlı otellere gelenler tamamen tarihi hamamları tercih ediyor. İzmir'de 8 tane tarihi hamamımız var ve bunları çalıştırmak için uğraşıyoruz ancak personel bulamadığımız için bazı hamamları kapatmak zorunda da kaldık. Kış aylarında evlerinde imkanı olmayanlar ve hamam bağımlıları hamamları tercih ediyor. 12-13 yaşında da çocukları da hamama alıştırırsan onlar da zevk için hamama gider. Çocuklar denize gittiği zaman nasıl eğleniyorsa hamamda da öyle eğleniyorlar.

"ŞUBATTA SEÇİM PLANLIYORUZ"


Şubat ayında oda seçimlerini yapmayı planladığını ifade eden Karaca, "Seçim dönemimiz yaklaştı. Bugüne kadar aday olacak arkadaşlarımızdan ses çıkmadı. Şubay ayında oda seçimini yapmayı planlıyorum. Güven tazeleyelim istiyoruz. Eğer başka aday arkadaşlarımız da olursa biz çıkar çalışmalarımızı anlatırız, onlar da yapacakları icraatlarını anlatırlar. Kim hak ediyorsa o kazanır" dedi.