Sosyal güvenlik de borçlanmaların iadesi
DİLEK ETE

DİLEK ETE

Sosyal güvenlik de borçlanmaların iadesi

22 Kasım 2017 - 11:01

Sosyal güvenlik de borçlanmaların iadesi

Sosyal Güvenlik Kurumu’nca aylık bağlanmamış olması şartıyla borçlanmadan her zaman vazgeçilebilmekte ve ödenen tutarlar Kurumca faiz uygulanmaksızın iade edilmektedir.Borçlanmaların kapsamına  doğum,askerlik,yurtdışı borçlanma..vb tüm borçlanmalar girmektedir.
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin    66. maddesinde  5510 sayılı Kanun’un 41. maddesine göre yapılan borçlanmalarda aylık bağlanmamış olması şartıyla Kuruma yazıyla müracaat edilmesi halinde borçlanmadan vazgeçilebilir.
Yapılan borçlanmanın tamamı faizsiz iade edilir. Borçlanmalarda kısmı iade yapılmaz.Borçlanmalar ile aylık bağlanmışsa borçlanma tutarı iade edilmez.Vefat halinde eğer aylık bağlanmamışsa borçlanma tutarları varislere iade edilir.
Diğer taraftan, Ülkemizle sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde geçen sigortalılık sürelerini 3201 sayılı Kanun’a göre borçlanma talebinde bulunanların; bulunulan ülkelerdeki Türk konsoloslukları, çalışma ve sosyal güvenlik  müşavirlikleri veya ataşelikler gibi temsilciliklerden alınacak ve yurtdışı borçlanma için kullanılacağı belirtilen hizmet belgelerinden, yurtdışında çalıştıkları işyerlerinden alacakları hizmet sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte pasaportlarında bulunan çalışma izinlerinin tercümelerinden, durumlarına uygun olanını Sosyal Güvenlik Kurumuna ibraz etmeleri gerekmektedir.
Yine Ülkemizle sözleşmeli veya sözleşmesiz ülkelerdeki çalışma sürelerini, bulundukları ülkelerdeki  alınan belgelerle yurtdışı borçlanma yapanlardan  yurtdışı hizmet belgeleri sahte olanların 3201 sayılı Kanun’a göre yaptıkları yurtdışı hizmet borçlanmaları ve borçlanma karşılığı bağlanan aylıkları iptal edilir.Ödenen aylıklarda Sosyal Güvenlik Kurumunca geri istenir.Bunlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur.3201 sayılı Kanun dışında 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre sahte belgelerle borçlanma yapanlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 81. maddesindeki “Hukuka veya ahlaka aykırı bir sonucun gerçekleşmesi amacıyla verilen şey geri istenemez. Ancak, açılan davada hakim, bu şeyin Devlete mal edilmesine karar verebilir” hükmü gereği sahte belgelerle borçlanma yapanların Sosyal Güvenlik Kurumu’nca yurtdışı borçlanma bedelleri geri ödenmez.
5510 sayılı Kanun gereğince sigortalıların sahte belge ibraz ederek borçlanma işlemlerini sonuçlandırması yanlış veya yersiz ödemeler kategorisinde değil sahte bildirimler kategorisinde değerlendirilerek borçlanma karşılığı ödenen miktarın, aylık bağlanmış ise yersiz ödemeye mahsup edildikten sonra kalan borçlanma tutarı Kurum geliri olarak kaydedilmektedir. 
Sosyal Güvenlik Kurumu’nca sigortalıların kasıt, kusur, hata veya yanıltıcı beyanından kaynaklanmaması şartıyla, sigortalılarca ödenen prim ve prime ilişkin borcun sonradan eksik tahakkuk ettirildiğinin tespit edilmesi halinde  tespit edilen fark prime ilişkin borç aslına, tebliğ tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun’un 89. maddesinin ikinci fıkrasına göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanmakta olduğundan bu şekilde primleri noksan tahakkuk ettirilmesi nedeniyle borçlanma süresi eksik hesaplanan sigortalıların aylık haklarının düşmesi engellenmiştir.    
Ayrıca 6552 sayılı kanunun 52. Maddesi  ile 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine eklenen yirmikinci fıkra ile sigortalılar ile tüzel kişilerin kasıt, kusur, hata veya yanıltıcı beyanından kaynaklanmaması şartıyla, sigortalılarca ödenen prim ve prime ilişkin borcun  noksan tahakkuk ettirildiğinin Kurum’ca sonradan tespit edilmesi halinde tespit edilen fark prime ilişkin borç aslına, tebliğ tarihinden itibaren 89. maddenin ikinci fıkrasına göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Örneğin, Sosyal Güvenlik Kurumu’nca   720 gün karşılığı doğum  borçlanması tutarı yerine sehven 600 gün karşılığına denk gelen tutarın tebliğ edilmesi nedeniyle doğum borçlanması borcunun tamamını yasal süresinde ödediği kabul edilen sigortalıya 11.08.2009 tahinden itibaren bağlanan aylıkların iptal edilerek yersiz ödenen aylıkların tahsil edilmesi, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun gereksiz yere davalara muhatap olması ve sigortalının mağduriyetine yol açar.Bu nedenle 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesi gereğince eksik hesaplanan 120 gün karşılığı doğum borçlanması tutarının borçlanma müracaatında bulunulduğu 10.07.2001  tarihinde geçerli olan günlük kazanç üzerinden hesaplanarak sigortalıya borçlanma tebligatının gönderilmesi, sigortalıya gönderilen tebliğ mektubunda borç aslına tebliğ tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun’un 89. maddesinin ikinci fıkrasına göre gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanacağı belirtilerek borcun tahsiline gidilmektedir.
Sonuç olarak borçlanma rakamları her zaman Sosyal Güvenlik Kurumundan aylık bağlanmadan talep edilebilir.

YORUMLAR

  • 0 Yorum