Yersiz ödemelerde son değişiklik
DİLEK ETE

DİLEK ETE

Yersiz ödemelerde son değişiklik

28 Temmuz 2017 - 10:50

Bildiğiniz üzere, Sosyal Güvenlik Kurumu 11.07.2017 tarihinde yayınladığı genelge ile 5510 sayılı Kanun(un 96.maddesinde yer alan yersiz ödemeler ile ilgili bölümünde bir değişikliğe gitti. Yapılan değişiklik ile Sosyal Güvenlik Kurumu'na karşı açılan davalarda kurumun uğradığı zararın giderilmesi planlanıyor.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ‘’Yersiz ödemelerin geri alınması‘’ başlıklı 96.maddesi ;

‘’Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir ve aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine ,genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere ,fazla ve yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu kanun kapsamındaki her türlü ödemeler,

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren 24 ay içinde yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan

itibaren hesaplanacak olan kanuni faizi ile birlikte, ilgili kişinin kurumdan alacağı varsa bu alacaklardan mahsup edilir ,alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.’’ hükmüne amir olup bu maddeyle Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılan yersiz ödemelerin ne şekilde tahsil edileceği düzenlenmiştir.

Söz konusu 96.maddeye istinaden hazırlanan Fazla ve Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in ‘’ilgililerin kasıtlı ve kusurlu davranışlarından doğan fazla veya yersiz ödemeler‘’ başlıklı 5.maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde;

‘’b)örneği kurumca hazırlanan belgelerle bildirilmesi taahhüt edilen durum değişikliklerinin bir ay içinde Kuruma bildirilmemesi ,’’

‘’c)Gelir ve aylıklarının kesilmesi gerektiği halde durumun gizlenmesi ve/veya bildirilmemesi ‘’

 durumlarında kişilerin kasıtlı kusurlu davranışlarını oluşturacağı belirtilmiştir.

23.06.2017 tarihinde 30105 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Fazla ve Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Yönetmeliği ile değişikliğe gidilmiştir.

Yapılan değişiklik ile 5.maddeye ‘’Ancak sigortalılıklarının (b) bendinde belirtilen süre içerisinde bildirim yükümlüleri tarafından Kuruma bildirilmesi halinde ya da Kurum tarafından yeni gelir ve aylık bağlanması durumunda ilgililer (b) ve (c) bentleri kapsamında kasıtlı veya kusurlu sayılmaz.’’ hükmü eklenmiştir.

Yönetmelik değişikliği öncesinde durum değişikliğine ilişkin (sigortalının emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başlaması veya sigortalıya yeni gelir veya aylık bağlanması durumu) bildirimin yersiz ödeme yapılan tarafından Kuruma yapılması zorunluluğu aranmakta ve durum değişikliğinin gizlenmemesine veya bildirim yükümlülüğü tarafından bildirilmesine rağmen ilgililer tarafından taahhüt edilen bir aylık süre içerisinde Kuruma bildirilmemesi nedeniyle,borç 96.maddenin a bendi kapsamında uygulanmakta tespit edildiği tarihten geriye doğru en fazla on yıllık süre içinde yapılan fazla ve yersiz ödemeler kanuni faizi ile birlikte tahsil edilmekteydi.

Yapılan değişiklik ile sigortalı bir ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna kendisi bildirmemiş olsa da bildirim işverenler, kamu idareleri ,kanunla kurulu meslek kuruluşları, vergi daireleri, esnaf ve sanatkar sicil müdürlükleri tarafından bir aylık süre içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilmiş ise sigortalı kasıtlı ve kusurlu sayılmayacaktır. Bu durumda 5510 sayılı Kanun'un 96.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında tespit edildiği tarihten geriye doğru beş yıllık süre içerisinde yapılan fazla ve yersiz ödemeler dikkate alınacaktır.

Böylece 23.06.2017 sonrasında yapılan bu değişiklik ile gelir veya aylık alırken çalışmaya başlayan sigortalıların tescilleri bir ay içinde programlar vasıtası ile yapılmışsa kuruma bildirim yapılmış kabul edilecek ve geriye dönük beş yıllık yersiz ödeme talep edilecektir.

Örneğin devlet memuru olarak 1998 yılında emekli olup emekli maaşı alan bir kişi tekrar kamu da emekli iken 2000 yılında çalışmaya başlarsa ve emekli aylığının durdurulması konusunda Sosyal Güvenlik Kurumu'na başvuru yapmamışsa eski yönetmeliğe göre tespit tarihinden itibaren geriye doğu on yıllık emekli maaşı faizi ile birlikte geri talep ediliyordu. Yapılan yeni yönetmelik değişikliği ile 2000 yılında kamu da çalışmaya başladığı tarihte tescili yapılmışsa bu kişiden tespit tarihinden itibaren geriye doğru sadece beş yıllık yersiz ödeme 24 ay içinde geri ödenmesi şartıyla faizsiz olarak geri talep edilecektir. Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirim yapılmış kabul edilecektir.

Ayrıca gelir ve aylık almakta iken yeni bir gelire, aylığa hak kazanan sigortalının önceki aylığı kesilmesi gerektiği halde kesilmemiş devam etmişse bu işlemden doğan yersiz ödemede tespit tarihinden itibaren en fazla beş yıl için geriye doğru talep edilecektir. Talep edilen fazla ve yersiz ödeme 24 ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenirse faizde talep edilmeyecektir. Örneğin eşinden dolayı dul maaşı alan kişi yine eşinden dolayı sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış ve iki maaşta Kurumca ödenmişse geriye doğru en fazla beş yıl talep edilecektir.

Geçmişte fazla ve yersiz ödemeleri olan ve ödemeye başlayanlar için hesaplama yeniden yapılacak, fakat toplam borç tahsil edilmiş olanlara Sosyal Güvenlik Kurumu'nca fazlaya ilişkin kısım  iade edilmeyecektir.

Yersiz ödemeler de bugüne kadar olan hak kayıplarını ortadan kaldırmaya yönelik bu yönetmelik ile açılan bir çok dava da konusuz kalacaktır.

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum