Yurt dışı borçlanma ile emekli olanların dikkat etmesi...
DİLEK ETE

DİLEK ETE

Yurt dışı borçlanma ile emekli olanların dikkat etmesi gerekenler

12 Aralık 2018 - 08:55

Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımıza yurt dışı borçlanma hakkı ilk kez 2147 sayılı kanunla 1978 yılında gelmiştir. Bu kanundan sonra halen yürürlükte olan 3201 sayılı Yurt Dışı Borçlanma Kanunu 22.05.1985 tarihinde yayınlanmıştır.3201 sayılı kanun ile birlikte  gerek ülkemiz ile sosyal güvenlik anlaşması yapan ülkeler ve gerekse anlaşma yapmayan ülkelerde çalışan ikamet eden vatandaşlarımıza bu süreleri Sosyal Güvenlik kurumuna borçlanarak ödeyip emekli olma hakkı tanınmıştır.

Yurt dışı borçlanma yaparak emekli aylığı bağlanan yurt dışında yaşayan vatandaşlarımız emekli aylığı ile birlikte sağlıktan da faydalanabilmektedir. Yurt dışı borçlanma yaparak emekli olanların emekli aylığı alırken Türkiye‘de ikamet etme zorunlulukları bulunmuyor. Türkiye‘ye altı ayda bir giriş yapmaları yeterli oluyor. Türkiye‘de girişleri görülmezse maaş durduruluyor. Fakat Sosyal Güvenlik Kurumu'na dilekçe ile başvuru yapıldığında emekli aylığı tekrar aktif hale geliyor.

Yurt dışında geçen çalışma veya ikamet sürelerini borçlanarak Türkiye‘den emekli aylığı almaya başlayanların Türkiye‘de çalışmaya başlamaları halinde emekli aylıkları durduruluyordu.

16.06.2010 tarihinde 5997 sayılı kanunla birlikte  artık yurt dışı borçlanma ile Türkiye‘den emekli aylığı almaya başlayanların Türkiye‘de tekrar çalışmaya başlamaları halinde emekli aylıkları durdurulmuyor. Türkiye‘de çalışıp aynı zamanda emekli aylığı alabiliyorlar.  Ayrıca Türkiye‘de çalışıp, askerlik borçlanması, doğum borçlanması gibi borçlanmaları yapsa bile eğer yurt dışı borçlanma yapmadıysa hem yurt dışında hem yurt içinde emekli aylığı alarak çalışmaya devam ediyorlar.

 

5510 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 1.10.2008 tarihine kadar Türkiye‘de bulunan çalışmaları ile emekli olursa yurt dışında çalışabilir, sosyal yardım alabilir. Fakat yurt dışı borçlanma yaptıysa yurt dışında çalışamaz sosyal yardım alamaz.Tespit edilirse aylıklar son on yıl için geri istenir. Zaman aşımı son on yıldır. Türkiye ‘de sigortalı çalışabilir, kendine iş yeri açabilir fakat yurt dışı borçlanma yaparak emekli olduysa yurt dışında çalışamaz sosyal yardım alamaz.

3201 sayılı kanun kapsamında yurt dışı borçlanma yaparak emekli aylığı bağlananların tekrar yurt dışında yabacı ülke mevzuatına tabi çalışmaları halinde çalışmaya başladıkları veya sosyal yardım aldıkları tespit edildiğinde emekli aylıkları durdurulur.

Yurt dışı borçlanma yaparak emekli olanların sağlıktan yararlanma hakkı da bulunmaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kanununda 1.12.2012 tarihinden geçerli olmak üzere tüm sigortalılar ve bakmakla yükümlü kişi statünde olanlar dışında tüm Türk vatandaşları zorunlu Genel Sağlık Sigortası kapsamınaalınmıştır. Sigortalı olan, emekli olan veya bakmakla yükümlü sıfatında olanlardışında herkes gelir testi yaptırmak zorundaydı. Gelir testine vatandaşların gitmemesi veya genel sağlık sigortası primini ödeyemeyenler artınca bu sisteme de son verilmiştir. 1.04.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6824 sayılı torba kanun ile gelir testi yapma zorunluluğu kaldırılmıştır. Genel sağlık sigortası primi brüt asgari ücretin %3 ü olarak sabitlenmiştir. 2018 yılı için bu rakam 60,88 TL dir.

Yurt dışı borçlanma ile emekli olan vatandaşlarımız Türkiye‘de ikamet etme şartıyla sağlıktan faydalanmaktadır. Emekli olmayan, bakmakla yükümlü sıfatında olmayan ve çalışmayan vatandaşlarımız Genel Sağlık Sigortası primi ödemek zorundadır.

Ülkemizle Sosyal Güvenlik anlaşması olan Almanya, Avusturya, Arnavutluk, Bosna Hersek, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Hollanda, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Kıbrıs, Lüksemburg, Makedonya, Romanya ve Sırbistan arasında sağlık yardımlarını da içeren anlaşma yapılmıştır. Bu ülkelerde bulunan vatandaşlarımız Yurt Dışı Birimlerince Bağlanan Aylık Sahiplerinin Sağlık Aktivasyon Talep Formu'nu Sosyal Güvenlik Kurumuna teslim ettiklerinde sağlık aktivasyonları açılmaktadır.

 

Sosyal Güvenlik anlaşması olmayan ülkelerde bulunan vatandaşlarımız ise Yurt Dışı Birimlerince Bağlanan Aylık Sahiplerinin Sağlık Aktivasyon Talep Formu'nu doldursalar dahi Türkiye‘de ikamet etmiyorlarsa sağlık yardımı alamazlar. Sağlık yardımı almak için Genel Sağlık Sigortası primi öedemeleri gerekir. Sosyal Güvenlik Kurumuna bunun için kimlikleri ile başvurmaları yeterli olacaktır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum