İş piyasa ekonomisi mantığına aykırı…
Yusuf VANGÖL

Yusuf VANGÖL

İş piyasa ekonomisi mantığına aykırı…

12 Ekim 2018 - 09:16

Bu iş piyasa ekonomisi mantığına aykırı…

Ticaret Bakanlığı, enflasyondaki olası artışların önüne geçmek amacıyla bir yönetmelik değişikliği yaptı.

Bu yönetmelik; 28 Eylül 2018 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren “ Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ”…

Bu yönetmelik sayesinde;  perakende işletmelerde satışa arz edilen ürünleri üreten ve tedarik eden işyerlerine, perakendeciler tarafından yapılacak olan ödemelere bir düzenleme getirildi.

Peki, neydi bu düzenleme?

Bunu bir örnekle anlatalım. Diyelim ki her hangi bir büyük mağaza ya da market, müşterilerine ekmek satmak amacıyla bir fırın ile anlaştı.

Bilindiği üzere ekmek, tarifeye bağlı bir ürün…

Bu nedenle ekmek üreten tüm fırınlar; bağlı olduğu odadan bir fiyat tarifesi almak ve bu tarifedeki gramaja ve fiyata uygun ekmek üretip satmak zorunda…

Eskiden her fırıncı, ekmeğini satan tüm işyerlerine; bayi karı adı altında örneğin İzmir’de olduğu gibi % 20 oranında bir karla ekmeğini verirdi…

Ancak sektördeki aşırı rekabet nedeniyle, % 20 bayi karı oranına ne yazık ki çoğu fırıncı uymaz, bu oranın çok daha üzerinde oranlarda ekmeğini satış yerlerine verirdi… Bu tabii ki satış yerlerinin işine yarardı…

Bu durum sektörde haksız rekabete yol açtığı için olan yine fırıncıya olurdu…

Şimdi Bakanlık, bu yönetmelik değişikliği ile bunun önüne geçmeye çalıştı ve bayi karı oranını % 15 ile sınırladı…

Ancak yazımızın başlığında da belirtiğimiz gibi bu uygulama piyasa ekonomisi mantığına aykırı…

Çünkü sektörde çoğu işyeri bu orana doğru dürüst uymayacak…

Ticaret Bakanlığı istediği kadar yönetmelik değişikliği yapsın, bu ülkede tarife kontrolleri özellikle belediyeler tarafından yapmadıkça, tarifedeki gramaja ve fiyata ne üreten ne de satan uyar…

Evet, konuya başka bir açıdan bakacak olursak yönetmelik değişikliği çok iyi.

Nedir bu açı?

Fırıncı açısından baktığımızda; ekmeğini satış yerlerine tarifedeki azami fiyatın % 85’inden az olmayacak şekilde satacak olması çok iyi…

Yani bu durumda, fırıncının eline daha fazla para geçecek.

Örneğin şu an itibariyle İzmir’de 250 gram ekmeğin satış fiyatı 1.25 TL. Bu demektir ki, fırıncı ekmeğini bakkal, market, büyük mağaza veya zincir mağazaya 1.06 TL den verecek. Satış yeri de ekmeği, 1.25 TL den satarak ekmek başına 18,75 kuruş para kazanacak…

Eskiden bu rakamın çok daha üzerinde kar ile ekmek satan işyerleri, bundan böyle eskisi gibi ekmekten artık fazla para kazanamayacak…

Tüketici açısından ise değişen hiçbir şey olmayacak…

Tüketici yine aynı parayı ödeyecek…

Burada asıl önemli olan konu, Bakanlığın bu işi nasıl denetleyeceği!

O kadar çok yönetmelik biliyorum ki, yönetmelik hükümlerini kontrol etmekle yükümlü olan kurumlar, görevlerini ne yazık ki tam yapmıyor…

Önemli olan yönetmeliklerin yayımlanması değil, yönetmeliklerde yer alan hükümlere,  işyerlerinin uyup uymadıklarının resmi otoriteler tarafından etkin bir şekilde kontrol edilmesi.

Ancak bu iş, ne yazık ki tam olarak yerine getirilmiyor…

Örneğin, işyerlerinde bulundurulması zorunlu olan fiyat tarifelerinin kontrolü, belediyelerce halen yapılmıyor…

Eğer bu tarife kontrolleri ülkemiz genelinde özellikle fırınlarda etkin ve yeterli bir şekilde yapılmış olsaydı, ekmekte gramaj ve fiyat konusunda yaşanan sıkıntılar, bir nebze olsun azalacaktı…

Bu nedenle Bakanlık; diğer konuların yanı sıra, özellikle bu konuya yani denetim konusuna belediyelerle birlikte ne yapıp edip ağırlık vermeli…

Aksi takdirde yönetmelikler her zaman sadece lafta kalır…

 

YORUMLAR

  • 0 Yorum