Kuru soğan ve patateste geldiğimiz nokta…
Yusuf VANGÖL

Yusuf VANGÖL

Kuru soğan ve patateste geldiğimiz nokta…

21 Aralık 2018 - 09:00

Kuru soğan ve patates, gelir seviyesi ne olursa olsun her evin mutfağının vazgeçilmez sebzeleri

Kuru soğanın olmadığı bir yemek adeta yok gibi… Patates, gerek yemeği gerekse kızartması ile mutfağın aslarından…

Bir yıl önce ülkemizde 2.1 milyon ton kuru soğan üretimimiz vardı. Bunun yaklaşık 1.7-1.8 milyon tonunu iç piyasada tükettik.

Hatırlanırsa, geçen yıl soğan üreticisi zarar etmiş ve ürün tarlada kalmıştı.

Bu nedenle 2018 yılında soğan ekim alanımız, 96 bin 918 dekar azalarak 480 bin dekara, üretim miktarımız ise 231 bin 513 ton azalarak, 1,9 milyon tona düştü.

İşte bu üretim azlığı nedeniyle kuru soğan fiyatı haliyle arttı…

Peki, bu üretim azlığının nedeni sadece ekim alanı azlığı mı?

Tabii ki değil…

Bu yıl başta Adana ve Hatay illerimiz olmak üzere birçok ilimizde doğal afetler ile hastalık ve zararlılar yüzünden kuru soğanda maalesef rekolte düşüklüğü yaşandı.

Soğan üreticilerimiz, artık soğan üretmekte zorlanmakta...

Artan girdi maliyetleri, doğal afetler, soğan hastalık ve zararlılarının yanı sıra soğan üreten çiftçilerin kooperatif gibi örgütlü yapılarının olmaması, üretim planlaması yapılmaması ve nüfus artışı gibi nedenler yüzünden soğandaki bu fiyat dalgalanmaları maalesef her dönem yaşanacak…

Ülkemizde kuru soğanın yıllık kişi başına tüketim ortalaması 22 kilogramı bulmakta. Yapılan araştırmalara göre 2018 yılında soğan tüketim miktarımız kişi başına 5 kg daha düşüp 16-17 kg kadar inecek.

Şu an itibariyle ülkemizde kuru soğanın hal fiyatı 0.90 – 3.30 TL / kg, market fiyatı ise 4.90 TL / kg civarında bulunmakta.

Gelelim patatese…

Ülkemizde patatesin büyük bir kısmı ana ürün olarak, Akdeniz ve Ege bölgelerimizde ise turfanda olarak üretilmekte.

Patates üretimimizin en yoğun olduğu yerlerin başında Niğde, Nevşehir, Ödemiş, Adana, Afyon ve Bolu gelmekte.

Geçen yıllarda 5 kilogramı 1 liraya kadar inen patates fiyatı, 2018 yılında sürekli artış gösterdi.

Şu an itibariyle patatesin haldeki fiyatı 0.80 – 2.30 TL/ kg arasında seyretmekte. Market fiyatı ise 4.25 TL/ kg civarında.

Patates fiyatlarında yıldan yıla oluşan dalgalanmanın ana nedenleri; her üründe olduğu gibi ekim planlamasının olmaması, ekim alanlarının azalması, ihracatta yaşanan sıkıntılar, girdi maliyetleri, verilen teşvikler, doğal afetler, patates hastalık ve zararlılarıdır.

Ülkemizde son 4 yılda patates ekim alanı 138 bin 787 dekar azalarak, 1 milyon 538 bin 787 dekardan 1 milyon 400 bin dekara kadar geriledi…

Üretim miktarı da 60 bin ton azalarak 4 milyon 760 bin tondan, 4 milyon 700 bin tona geriledi…

Denetimlerin olmaması nedeniyle aracılar, bu durumu iyi değerlendirerek fiyatı yükseltmekte... Bu arada hükümetin yıl içerisindeki patates ithalatı ise tam bir facia oldu...

Patates üreten çiftçilerin örgütlü yapılarının olmaması, üretim planlaması yapılmaması, fiyat dalgalanmalarının diğer sebepleri olarak sayılmakta…

İlaçlama maliyetindeki artışlar yüzünden, patates ve soğanda hastalık ve zararlılar için gereken mücadelenin yapmaması nedeniyle, gerek hasat edilen gerekse depolarda saklanan patateslerde ve soğanlarda çürümeler, küflenmeler meydana gelmekte.

Yılda kişi başına 50 – 60 kg arasında tükettiğimiz patatesin, tüketim miktarının daha da azalıp 40 – 45 kg’a kadar düşeceği belirtilen ülkemizde, başta üretim ve tüketimin arttırılması olmak üzere hastalık ve zararlılarla çok daha etkin mücadele ve özellikle lisanslı depoculuk konusunda üretici ve tüketiciyi kucaklayan çalışmalar yapmamız şart…

YORUMLAR

  • 0 Yorum