Fadime KUZU ALTANHAN / YENİGÜN - Kalabalık kutlamalarda yürek yakan haberlerin baş aktörü sahte ve kaçak içki için gerek gıda gerekse sağlık uzmanları uyarılarını peş peşe yapıyor. İzmir ve Türkiye’nin fiyat artışlarının da etkisiyle önemli bir sağlık sorunu yaşadığına dikkat çeken uzmanlar sağlıklı beslenme ve barkodlu ürün kullanılmasını önerdi.

uğur toprak-yenigün-2

Gıda güvenliğine yönelik yoğun tartışmaların yaşandığını dile getiren Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Uğur Toprak, "Her gün başka bir gıda zehirlenmesi ve gıda ürünlerinde taklit ve tağşiş haberleri çıkıyor. Vatandaşlar indirim günlerini takip ederek hangi ürün daha uygun fiyatlı onların araştırmasını yapıyor. Halk ekmeklerin önünde uzun kuyruklar oluşuyor. İnsanlar uygun fiyata ürün almak için pazarın kapanış saatine yakın pazara gidiyor ya da pazar toplandıktan sonra geride kalan ürünleri toplayan birçok vatandaşın olduğunu görüyoruz. Çünkü hane bütçesi için 5 kuruşun bile ne kadar önemli olduğunu görüyoruz. Enflasyon, sabit bir geliri olan ve emek gücüne dayanan kesimler için ne kadar yıkıcı olduğunu biliyoruz. TÜİK'in açıkladığı rakamları bile doğru kabul etsek yüzde 30'a yakın bir gıda enflasyonu var. Bunun gerçekte yüzde 50'lere vardığını hepimiz görebiliyoruz. Dün aldığımız ürünün fiyatı bugün farklı olabiliyor. Döviz kurundaki artış da gıda güvenliği sorunu yaratıyor. Yükselen fiyatlar stokçuluk gibi bir tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Tüm bu olumsuzluklara rağmen yılbaşı hazırlıkları da başladı. Bununla birlikte insanlar ürün almak isteyecek ve bu da karşımıza iki sorun çıkarıyor. Birincisi neredeyse hammadde fiyatına satılan ve merdiven altı veya kayıt dışı şekilde uygun olmayan koşullarda üretilen gıda maddeleri, ikincisi ise taklit ve tağşiş. Her iki durum da halk sağlığı açısından risk teşkil etmektedir" dedi.

"GÜVENLİ GIDA HAKTIR"

Kayıt dışı ekonominin bir ürünü olan merdiven altı üretimin halk sağlığını nasıl tehdit ettiğinin birçok örneğiyle karşı karşıya kalındığını ifade eden Toprak, "İçilebilir nitelikte alkol olmasının çok ötesinde sanayi tipi alkollerden veya hiç olmayacak bir şekilde insan sağlığı için son derece zararlı olan metil alkol türü çok daha ucuz alkol kullanılarak yapılan bu kaçak üretimlerin insan hayatını nasıl sonlandırdığına ne yazık ki birçok kez tanık olduk. Alkollü içkilerde çok yüksek oranlarda vergi uygulanması, kayıt dışını ve sahteciliği körüklemekte, tüketicileri riske atmakta. Ülkede gelir durumundaki adaletsizlik, asgari ücret nezdinden alım gücünün düşmesi, tüketicilerin yeterince bilinçli olmaması da gıda güvenliğine tehdit oluşturmaktadır. Unutulmamalıdır ki; güvenli gıdaya erişim bir insan hakkıdır. Gıda güvencesi yoksa gıda güvenliği de yoktur" diye konuştu.

"ZAMLAR KAÇAKÇILIĞI ARTIRIYOR"

Alkol ve gıda zehirlenmesi gibi vakalarla insanların yaşamlarını yitirmesinin çağdaş, demokratik bir hukuk devletine yakışmadığını dile getiren Toprak, "Halk sağlığı ve gıda güvenliği denetimsizliği ile yüksek ÖTV'nin bir sonucu olarak kaçak alkolden ölmek insanın kaderi olmamalıdır" dedi.

Toprak, "Bütçe açıklarını kapatmak için, alkollü içkilere yapılan yüksek zamların ve vergilerin sahtecilik ve kaçakçılığı tetiklediği açık. Rakı dışındaki diğer distile alkollü içkilerde de sahteciliğin olmadığını söylemek olası değil. Bugünlerde rakıda yaşanan sorun, yarın diğer distile içkilerde de görülebilir. Bu bağlamda, alkollü içkilerdeki yüksek vergi baskısının, sahtecilik cazibesini düşürecek oranlara çekilmesi, tüketicinin uygun fiyatlarla alkollü içkilere ulaşmasını sağlayıcı bir fiyat düzeyinin belirlenmesi gerekmekte. Devlet üretimine ve tüketimine izin verdiği tüm gıdaların (buna alkollü içkiler de dahil) yurttaş tarafından sağlıklı ve güvenilir bir şekilde tüketilmesinden sorumludur. Bu sağlanmadığı sürece yurttaşın sağlığı tehlike altında olacaktır. Yüksek vergi sebebiyle giderek artan sahte içki kaynaklı ölüm, sakat kalma vakaları bu gibi yasaklarla da artmaya devam edecektir. Çünkü;  insanlar uygun fiyatlara ulaşamadığı için farklı çözüm yolları üretmeye çalışmaktadır" açıklamalarında bulundu.

kaçak içki-yenigün

"İNTERNETTE KAÇAK İÇKİ SATILIYOR"

İnsanların alkol fiyatlarının yüksek olması sebebiyle kendi içkilerini kendi yaptığını belirten Toprak, "İnsanlar artık içkiye ulaşmak için farklı yollar buluyorlar. Kendi içkilerini kendileri yapıyorlar. Ya da kaçak içki yapan kişilerden temin ediyorlar. Ne yazık ki internet dahil birçok yerde kaçak içki satışı yapılıyor.  Yurttaşlarımızın bu konuda çok dikkatli olması gerekiyor. Ucuz alkole ulaşmak için hayatlarını tehlikeye atmamalılar ve artık sanayileşmeye başlayan sahte içki üretimi için denetimler ilgili bakanlıklarca mutlaka sıklaştırılmalıdır" dedi.

"HALK SAĞLIĞI SORUNU"

Sahte içkinin Türkiye'nin önemli halk sağlığı sorunlarından biri olduğunu ifade eden Acil Sağlık Derneği Genel Başkanı Dr. Ülkümen Rodoplu, "Merdiven altı üretimlerle, nereden alındığı, kimden bulunduğu belli olmayan sahte hammadde yüzünden birçok insanımızı kaybettik. Alkol ve kolonyanın içindeki hammadde etil alkoldur. Alkol yapımında kullanılan etil alkol değil de, metil alkol olursa sorun burada başlıyor. Sahte içkilerde metil alkol kullanılmasının sebebi ucuz olması. Metil alkol cam temizleyici, antifriz, tekstil makinelerini temizlemek için kullanılıyor. Sanayide çok kullanılan bir madde ve kolay bulunuyor. Ne yazık ki vatandaş etil ve metil alkolün ayrımını yapamaz. Metil alkol, vücuda girdiğinde korkunç etkiler bırakıyor. Alkol alındığında 12 saat sonra vücuttan atılıyor ve normal hayatımıza geri dönebiliyoruz. Ama metil alkol içeren bir içki tüketildiğinde 12-13 saatte bu etkiler bitmiyor. Eğer alkol aldıysanız ve 13-14 saat geçtiği halde baş dönmesi, bulantı, yaygın kas ağrısı, denge kaybı, kusma, ayakta duramama, konuşamama, ellerde karıncalanma, görme kaybı gibi belirtilerden iki tanesi varsa hele de 24 geçmesine rağmen bu belirtiler devam ediyorsa acil durum. Bu kişinin hemen acil servise başvurması gerekir. Sahte içki ölümle sonuçlanabilen bir  tabloya yol açıyor. Çoklu organ yetmezliği başlıyor. Nabız hızlanıyor, tansiyonumuz düşüyor, vücutta dolaşım arızalandığı için karaciğer, böbrekler, beyin hasarı bütün vücut adeta zehirleniyor. Ölüm de ne yazık ki kaçınılmaz oluyor. İçki tükettikten 12 saat geçmesine rağmen bu belirtiler oluyorsa ve özellikle de görme bozukluğu başlıyorsa hızla acile gidilmelidir" dedi. 

ülkümen rodoplu-yenigün

Kötü alışkanlıklardan uzak durulması gerektiğine vurgu yapan Rodoplu, "Sigaradan, alkolden uzak durun. Bedeninize iyi gelen besinleri alın. Eğer alkol tüketirseniz de dikkatli olun. Kapaklı, barkodlu, güvenilir şişelerde alkol tüketmeye dikkat edin" açıklamalarında bulundu.